Қазақстан мектептеріне жаһандық бәсекеге қабілетті болу үшін ЖИ сауаттылығы, сыни ойлау және қаржылық дағдылар қажет
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Астанадағы тамыз конференциясында жаһандық бәсекеде тек білімді, интеллектуалды ұлттар ғана көш бастайтынын айтты. Ол қазіргі жастарды патриот, білімді әрі еңбекқор болуға шақырды. Мақалада қазіргі оқушыларға қажетті дағдылар қарастырылады: цифрлық сауаттылық, жасанды интеллект, шет тілдері, қаржылық сауаттылық, кәсіптік бағдар және сыни ойлау.
Негізгі фактілер
- Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Астанадағы тамыз конференциясында жаһандық бәсекеде тек білімді, интеллектуалды ұлттар ғана көш бастайтынын айтты.
- Педагог-шебер Мейрамгүл Нүсіпбек оқушылар енді жауаптарды интернеттен, бейнесабақтардан, әлеуметтік желілерден және ЖИ құралдарынан секундтар ішінде табатынын, сондықтан мұғалімнің 40-45 минуттық дәрістері көпшілікке қиын болғанын атап өтеді.
- Нүсіпбек қазіргі оқушыларға терең оқу дағдылары жетіспейтінін айтады: олар көбінесе астарлы ойды, автордың ұстанымын, себеп-салдар байланысын және дәлел мен пікірдің айырмашылығын анықтай алмайды.
- Мақалада қазіргі оқушылар үшін негізгі дағдылар ретінде цифрлық сауаттылық, жасанды интеллект, шет тілдері, қаржылық сауаттылық, кәсіптік бағдар және сыни ойлау бөліп көрсетілген.
Өзгермелі оқу ортасы
«Ы. Алтынсарин» төсбелгісінің иегері және педагог-шебер Мейрамгүл Нүсіпбек оқушылардың білімге деген көзқарасы, ақпаратты қабылдауы, ойлау тәсілі, мұғалімнен күтетін көмегі және білім беру ортасының өзі өзгеріп жатқанын айтады. Бұрын оқушылар қажетті ақпаратты негізінен мұғалімнен, оқулықтан немесе кітапханадан алатын; енді кез келген сұрақтың жауабын интернеттен, бейнесабақтардан, әлеуметтік желілерден немесе ЖИ құралдарынан бірнеше секунд ішінде табуға болады. Нәтижесінде көптеген оқушыларға 40-45 минут бойы тек мұғалімді тыңдап, дайын ақпаратты жазып отыру қиынға соғады. Нүсіпбек бұл оқушылардың қабілетінің төмендегенін білдірмейтінін түсіндіреді; керісінше, оқыту формасы мен оқушылардың ақпаратты қабылдау ортасы арасында алшақтық пайда болды.
Мұғалімнің жаңа рөлі
Нүсіпбек қазіргі педагог тек білім көзі ғана емес, білімнің мәнін түсіндіретін адам болуы керек деп санайды. Мысалы, оқушыларға математикалық формуланы жаттатқызбас бұрын оның өмірде қолданылуын көрсету керек; әдеби шығарманы оқығанда — оны адамның қазіргі мәселелерімен байланыстырып, оқушының ішкі қызығушылығын арттыру қажет. Ол қазіргі балаларға білім жетіспейді деп біржақты айтуды дұрыс емес деп санайды; керісінше, кейбір дәстүрлі дағдылар мен құндылықтардың әлсірегенін байқауға болады. Оқушылар мәтінді жылдам шолып, түйінді сөздерді тауып, қысқа жауаптар іздейді, бірақ кейде астарлы ойды, автордың ұстанымын, себеп-салдар байланысын және дәлел мен пікірдің айырмашылығын анықтауда қиналады.
Қазіргі оқушыларға қажетті дағдылар
Нүсіпбек қазіргі оқушыларды «бұрынғылардан нашар» немесе «тәртібі төмен» деп бағалау — тым жеңілдетілген көзқарас дейді; бүгінгі оқушылар өзгерді, демек оқыту әдістері де өзгеруі керек. Бүгінгі балалар ақпаратқа қанық, технологияларды тез меңгереді, көрнекі материалды жақсы қабылдайды және өз пікірін білдіруге ұмтылады. Сонымен қатар оларға терең оқу, сыни ойлау, ұзақ уақыт зейін қою, өз бетінше оқу, жауапкершілік, қарым-қатынас мәдениеті және білімді өмірлік жағдайларда қолдану дағдыларын жүйелі түрде қалыптастыру қажет. Мақалада оқу сауаттылығы қазіргі мектепте ерекше маңызды деген қорытынды жасалады, өйткені оқушылар ақпараттың молдығына қарамастан мәтіндерді терең талдауда жиі қиналады.
3 дереккөз
Қазақстан мектептеріне жаһандық бәсекеге қабілетті болу үшін ЖИ сауаттылығы, сыни ойлау және қаржылық дағдылар қажет
