Басты бетке

Қытай, Қазақстан және Ресей Ертіс арқылы Арктикаға жүк дәлізін талқылауда

2 мин
Қытай, Қазақстан және Ресей Ертіс арқылы Арктикаға жүк дәлізін талқылауда

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.

Қытай, Қазақстан және Ресей Ертісті Солтүстік Мұзды мұхитқа шығатын жүк дәлізіне айналдыруды талқылауда — жобаны қазірдің өзінде «Су Жібек жолы» деп атайды. Ұзындығы 4248 шақырым болатын өзен Пекинге Малакка мен Беринг бұғаздары арқылы өтетін осал теңіз жолдарына балама бере алар еді. Идеяны Ресей мен Қазақстанның 22-ші өңіраралық ынтымақтастық форумында Павлодар өзен портының даму жөніндегі кеңесшісі Батырбек Мусин ұсынды.

Негізгі фактілер

  • Ертістің ұзындығы 4248 шақырым, оның 1800 шақырымға жуығы Қазақстанның Шығыс Қазақстан, Абай және Павлодар облыстары арқылы өтеді.
  • Дәліздің өткізу қабілеті жылына 15 миллион тоннаға дейін жетуі мүмкін, ал Обь-Ертіс бассейнінен Қытай шекарасына дейін жүк жеткізу уақыты 7–10 күнге қысқарады.
  • Павлодар өзен портының даму жөніндегі кеңесшісі Батырбек Мусин жүк көтергіштігі 1000-нан 5000 тоннаға дейінгі баржалардың өтуі үшін әрбір 50–100 шақырым сайын гидрокешендер салып, тазалау және түбін тереңдету жұмыстарын жүргізу қажет екенін мәлімдеді.
  • Сарапшылар жаңғырту құнын ондаған немесе жүздеген миллиард долларға бағалайды, бұл ретте сібір өзендері жарты жыл бойы қатып қалады, ал Ертіс кеме қатынасы үшін тым таяз.
  • Шанхай халықаралық зерттеулер институтының аға ғылыми қызметкері Чжао Лун Украинадағы соғыс пен Ормуз бұғазындағы қақтығыс балама көлік дәліздерін барған сайын тартымды етіп отыр деп санайды.

Ұсынылған бағыт

Ертіс Қытайдың Шыңжаң-Ұйғыр автономиялық ауданынан бастау алып, Шығыс Қазақстан, Абай және Павлодар облыстары арқылы өтіп, кейін Ресейге кетіп, Обь өзеніне құяды. Обь Солтүстік Мұзды мұхитқа шығады, бағыттың жалпы ұзындығы — 4248 шақырым, оның 1800 шақырымға жуығы Қазақстан аумағында. Жобаны Ресей мен Қазақстанның 22-ші өңіраралық ынтымақтастық форумында Павлодар өзен портының даму жөніндегі кеңесшісі Батырбек Мусин ұсынды. Мусин Қытайдан ірі көлемді жабдықтарды Ертіс арқылы тасымалдау принципті түрде мүмкін екенін, бірақ өзенде жүк көтергіштігі 1000-нан 5000 тоннаға дейінгі баржалар жүре алуы үшін әрбір 50–100 шақырым сайын гидрокешендер салып, тазалау және түбін тереңдету жұмыстарын жүргізу қажет екенін мәлімдеді.

Стратегиялық логика

Пекин үшін дәліз ірі қақтығыс жағдайында санкциялармен немесе әскери бақылаумен бұғатталуы мүмкін Малакка мен Беринг бұғаздары арқылы өтетін теңіз жолдарына тәуелділікті азайтар еді. Шанхай халықаралық зерттеулер институтының аға ғылыми қызметкері Чжао Лун Украинадағы соғыс пен Ормуз бұғазындағы шиеленіс балама көлік дәліздерін барған сайын тартымды етіп отырғанын атап өтті. Жылыну салдарынан Солтүстік теңіз жолы кеме қатынасы үшін біртіндеп қолжетімді бола бастады. Дәліздің өткізу қабілеті жылына 15 миллион тоннаға дейін бағаланады, ал Обь-Ертіс бассейнінен Қытай шекарасына дейін жеткізу мерзімі 7–10 күнге қысқарады.

Кедергілер мен шығындар

Сібір өзендері жарты жыл бойы қатып қалады, ал Ертіс қазіргі жағдайында кеме қатынасы үшін тым таяз. Сарапшылар жаңғырту құнын ондаған немесе жүздеген миллиард долларға бағалайды. Қытайдың негізгі өндірістік қуаттары шығыс жағалауда орналасқан, ал Ертіс — алыс солтүстік-батыста, сондықтан жүктерді бүкіл ел арқылы баяу өзен баржаларына жеткізу теңіз немесе теміржол бағыттарымен салыстырғанда экономикалық тұрғыдан тиімсіз. Жоба сонымен қатар үш ел арасында әзірге жоқ сенім мен интеграция деңгейін талап етеді, ал бақылаушылар Қытай мен Ресейдің Орталық Азиядағы ықпал үшін жасырын бәсекелестігін атап өтеді.

2 дереккөз

Уақыт · артта қалуы