ШЫҰ 25 жылда: Орталық Азияның рөлі қауіпсіздіктен сауда мен транзитке дейін кеңейді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Шанхай ынтымақтастық ұйымы 2026 жылы 25 жылдығын атап өтеді, ал алдағы Бішкек саммиті ширек ғасырлық дамудың қорытындысын шығарады. Қытайлық зерттеуші Гулицзыи Байшань Орталық Азия елдері қауіпсіздікке бағытталған құрылтайшылардан көлік, инвестиция және цифрлық экономика салаларындағы белсенді ынтымақтастық қатысушыларына дейін рөлін кеңейткенін атап өтті. Қазақстанның ШЫҰ-дағы төрағалығы кезінде 2023–2024 жылдары 150-ден астам іс-шара өткізіліп, Астана саммиті шарықтау шегі болды.
Негізгі фактілер
- Шанхай ынтымақтастық ұйымы 2026 жылы 25 жылдығын атап өтеді, алдағы саммит Бішкекте өтеді.
- Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан және Өзбекстан ШЫҰ-ның бастауында әуелден тұрды.
- Қазақстанның ШЫҰ-дағы төрағалығы кезінде 2023–2024 жылдары экономикалық, инвестициялық, көліктік, мәдени-гуманитарлық және экологиялық салаларда 150-ден астам іс-шара өткізілді.
- Гулицзыи Байшань Шанхай шет тілдер университетінің Ресей, Шығыс Еуропа және Орталық Азия институтының орталықазиялық тілдер кафедрасын басқарады.
Аймақтық күн тәртібінің кеңеюі
Ширек ғасыр бұрын Орталық Азия мемлекеттері тәуелсіздік алғаннан кейін небәрі он жылдай уақыт өткен еді, ал ең өзекті міндеттер қатарына шекаралардағы тұрақтылықты нығайту, өзара сенімді арттыру, терроризмге, сепаратизмге және экстремизмге қарсы тұру кірді. «Шанхай бестігінен» ШЫҰ құруға дейін сенімге, консультацияларға және ынтымақтастыққа негізделген аймақтық өзара іс-қимыл тетігі біртіндеп қалыптасты. Бүгінде қауіпсіздік мәселелері әлі де принципті маңызға ие, алайда аймақтық күн тәртібі айтарлықтай кеңейді: көлік дәліздері, өнеркәсіптік кооперация және инвестициялар, цифрлық экономика, «жасыл» даму, энергетика, ауыл шаруашылығы және білім беру. Орталық Азия елдері үшін тұрақты аймақтық ортаны дамудың қосымша мүмкіндіктеріне қалай айналдыруға болатыны туралы мәселе барған сайын маңызды болып келеді.
Қазақстан төрағалығының қорытындылары
Қазақстан ШЫҰ-ның құрылтайшы мемлекеттерінің бірі ретінде Ұйымның дамуына дәйекті түрде қатысып келеді. ҚР-дың ШЫҰ-дағы төрағалығы кезеңінде 2023–2024 жылдары экономикалық, инвестициялық, көліктік, мәдени-гуманитарлық және экологиялық салаларда 150-ден астам іс-шара өткізілді. Төрағалықтың шарықтау шегі ШЫҰ-ның Астана саммиті болды. Мұхитқа шыға алмайтын әлемдегі ең ірі ел бола отырып, Қазақстан өзінің құрлықішілік орналасу ерекшеліктерін көліктік өзара байланыстың артықшылықтарына айналдыруға ұмтылады.
2 дереккөз
ШЫҰ 25 жылда: Орталық Азияның рөлі қауіпсіздіктен сауда мен транзитке дейін кеңейді
