Ғалым Еуропаның жылдам жылынуы салдарынан Альпі мұздықтарының опырылу қаупін ескертеді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Альфред Вегенер атындағы институттың гляциологы Олаф Эйзен Непалдағы апаттан кейін Альпіде мұздықтардың опырылуы мүмкін екенін ескертеді. Ол 2025 жылдың мамырында Швейцарияның Блаттен қаласында болған мұздық опырылуын мысалға келтірді, онда эвакуацияға қарамастан бір адам қаза тапты. Эйзен Еуропа антропогендік климат өзгерісі салдарынан ең жылдам жылынатын құрлықтардың бірі екенін, бұл биік таулы аймақтарды тұрақсыз ететінін атап өтті.
Негізгі фактілер
- Альфред Вегенер атындағы полярлық және теңіз зерттеулері институтының гляциологы Олаф Эйзен Альпіде мұздықтардың опырылуы мүмкін екенін ескертті.
- 2025 жылдың мамырында Швейцарияның Блаттен қаласындағы мұздық опырылуы тұрғындарды алдын ала эвакуациялауға қарамастан бір адамның қазасына әкелді.
- Непалдағы апат кезінде опырылған мұз көлемі Блаттендегіден шамамен 10–20 есе көп болды.
- Швейцария 1850 жылдан бері шамамен 1000 мұздықтан айырылды, бүгінде олардың саны шамамен 1300, ал 2000 жылдан 2024 жылға дейін ел мұздықтары жалпы мұз көлемінің 38%-ын жоғалтты.
- 2022 жылы Италиядағы Мармолада мұздығындағы опырылу 11 альпинистің өмірін қиды.
Мұздық опырылу қаупі
Альфред Вегенер атындағы полярлық және теңіз зерттеулері институтының өкілі Олаф Эйзен Альпіде мұздықтардың опырылуы мүмкін екенін мәлімдеді. Ол 2025 жылдың мамырында Швейцарияның Блаттен қаласында болған опырылуды мысалға келтірді, онда тұрғындар алдын ала эвакуацияланғанымен, бір адам қаза тапты. Непалдағы апат кезінде опырылған мұз көлемі Блаттендегіден шамамен 10–20 есе көп болды. Эйзен Еуропа антропогендік климат өзгерісі салдарынан ең жылдам жылынатын құрлықтардың бірі екенін, ал мұздықтардың жылдам шегінуі мен мәңгі тоңның еруі биік таулы аймақтарды тұрақсыз ететінін атап өтті.
Аймақтардың осалдығы
Қауіп әсіресе Франция, Италия, Австрия және Швейцариядағы 2500–3000 метр биіктіктегі таулы аймақтарда жоғары. Аптап ыстық пен нөсер жаңбыр сияқты экстремалды ауа райы мұздықтардың опырылу ықтималдығын одан әрі арттыруы мүмкін. Швейцария 1850 жылдан бері шамамен 1000 мұздықтан айырылды, бүгінде олардың саны шамамен 1300. 2000 жылдан 2024 жылға дейін швейцариялық мұздықтар жалпы мұз көлемінің 38%-ын жоғалтты.
Бұрынғы опырылулар және алдын алу
Температураның көтерілуі мәңгі тоңды және мұздық табанын ерітіп, мұз массасының тау жыныстарымен байланысын әлсіретіп, опырылу қаупін арттырады. 2022 жылы Италиядағы Мармолада мұздығындағы опырылу 11 альпинистің өмірін қиды. Эйзен мұздықтарды сақтаудың ең тиімді жолы — климаттың жылынуын тежеу деп санайды, ал механикалық қорғаныс шаралары жекелеген учаскелерде ғана қысқа мерзімді нәтиже береді.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы