Гвинея-Бисау 30 тамызда президент билігін күшейтетін конституция бойынша дауыс береді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Гвинея-Бисаудағы сайлаушылар 30 тамызда президент билігін айтарлықтай күшейтетін және сайлау жүйесін өзгертетін жаңа конституцияны мақұлдау-мақұлдамауды шешеді. Референдум 2025 жылғы 26 қарашадағы әскери төңкерістен тоғыз ай өткен соң өтеді, сол төңкеріс нәтижесінде генерал Орта Инта-А На Ман өтпелі президент болды. Президенттік және парламенттік сайлау 6 желтоқсанға белгіленген.
Негізгі фактілер
- 30 тамыздағы референдум Ұлттық өтпелі кеңес мақұлдаған конституцияның күшіне енетін-енбейтінін шешеді.
- Ұсынылған конституция парламентті 102 орыннан 65 орынға дейін қысқартады және сайлау округтерінің санын 29-дан 12-ге дейін азайтады.
- Гвинея және Кабо-Верде Тәуелсіздігінің Африкалық партиясы (ПАИГК) референдумды қабылдамай, бойкот жариялауға шақырды.
- Президенттік және парламенттік сайлау 2026 жылғы 6 желтоқсанға белгіленген.
Конституциялық өзгерістер
Ұсынылған конституция президентке үкіметті бақылауды күшейтеді, оның ішінде премьер-министр мен үкімет мүшелерін тағайындау және қызметтен босату құқығын береді. Президент сондай-ақ Министрлер кеңесіне төрағалық етеді және министрліктерді құру немесе тарату құқығына ие болады. Жоба парламентті 102 орыннан 65 орынға дейін қысқартады және сайлау округтерінің санын 29-дан 12-ге дейін азайтады. Ол сондай-ақ президенттікке үміткерлерге қойылатын жаңа талаптарды енгізеді.
Саяси контекст
Процесс 2025 жылғы 26 қарашадағы әскери төңкерістен кейін басталды, ол президенттік және парламенттік сайлаудан үш күн өткен соң болды. Әскерилер сайлау процесі әлі жүріп жатқан кезде, сайлау комиссиясы президенттік сайлау нәтижелерін жариялауға тиіс болған күннен бір күн бұрын билікті басып алды. Генерал Орта Инта-А На Ман, сол кездегі армия штабының бастығы, өтпелі президент болды. Өтпелі хартия Ұлттық өтпелі кеңесті (ҰӨК) құрды, оған өтпелі кезеңде заң шығару өкілеттіктері берілді. Кеңес конституцияның ұсынылған мәтінін 2026 жылғы 13 қаңтарда мақұлдады.
1 дереккөз
Гвинея-Бисау 30 тамызда президент билігін күшейтетін конституция бойынша дауыс береді
