Қытайдың артық жинақтары 1980-жылдардағы Жапониядағыдай жаңа экспорттық екпін тудырады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қытайдың сауда балансының профициті өткен жылы әлсіз ішкі сұраныс пен жоғары технологиялық «жасыл» салаларға экспансия аясында 1 трлн доллардан асты. Бұл ауысым сарапшылар 1980-жылдардағы Жапонияның экспорттық үстемдігімен салыстыратын екінші «қытайлық екпінді» білдіреді. Профицит әлемдік ЖІӨ-нің 1%-ына жуық, ал Қытайдың әлемдік автомобиль өндірісіндегі үлесі 33%-ға жетті.
Негізгі фактілер
- Қытайдың сауда балансының профициті өткен жылы 1 трлн доллардан асты, бұл әлемдік ЖІӨ-нің (шамамен 120 трлн доллар) 1%-ынан сәл аз.
- Қытайдың әлемдік автомобиль өндірісіндегі үлесі 33%-ды құрайды, бұл 1980-жылдардағы Жапонияның 30%-дық үлесімен салыстыруға келеді.
- Алғашқы «қытайлық екпін» 1990-жылдардың ортасында басталып, 2008 жылғы әлемдік қаржы дағдарысынан кейін 2000-жылдардың аяғында аяқталды.
- Қазіргі экспорттық өрлеу бұрынғы тоқыма, ойыншық және жиһазға бағдарланудан айырмашылығы, аккумуляторлар, күн панельдері, электромобильдер және машина жасау салаларына шоғырланған.
Жаңа экспорттық өрлеу
COVID-19 пандемиясы туризмді тоқтатып, 2022 жылғы тұрғын үй көпіршігінің жарылуы ішкі сұранысты әлсіреткеннен кейін Қытайдың сауда балансының профициті қайта күрт өсті. Қытай компаниялары шетелдік нарықтарды жаулап алуға ұмтылғандықтан, экспорт өсіп, импорт қысқарды, нәтижесінде профицит өткен жылы 1 трлн доллардан асты. Профицит шамамен 120 трлн долларды құрайтын әлемдік ЖІӨ-нің 1%-ынан сәл аз. Қытай экспортының ЖІӨ-дегі үлесі 2008 жылғыдан төмен болғанымен, бұл экспорттық қарқындылықтың төмендеуінен емес, қытай экономикасының айтарлықтай өсуінен.
Жоғары технологияларға бетбұрыс
Алғашқы «қытайлық екпін» тоқыма, ойыншық және жиһаз сияқты төмен технологиялы, еңбекті көп қажет ететін салаларға шоғырланды. Бүгінде қытай экспорты аккумуляторлар, күн панельдері, электромобильдер және машина жасауды қоса алғанда, бірнеше жоғары технологиялы «жасыл» салаларда үстемдік етеді. Өнеркәсіптік саясат пен субсидиялар экспортты басым секторларға бағыттауға көмектеседі, бірақ өсудің негізгі қозғаушы күші емес. Қытайға артық жинақтар үшін сыртқы өткізу нарығы қажет, бұл экспорттық экспансияның негізінде жатыр.
Жапониямен параллель
Қытайды 1980-жылдардағы Жапониямен жиі салыстырады, ол кезде Жапония жоғары жинақ деңгейі мен озық салалардағы үстемдігі бар азиялық экономика болды. Жапонияның үлесіне әлемдік автомобиль өндірісінің шамамен 30%-ы тиесілі болды, бұл Қытайдың бүгінгі 33%-дық үлесімен салыстыруға келеді. Жапонияның үстемдігі автомобиль жасау, тұрмыстық электроника және жартылай өткізгіштерге таралды.
2 дереккөз
Қытайдың артық жинақтары 1980-жылдардағы Жапониядағыдай жаңа экспорттық екпін тудырады
