Қазақстанның жаңа Конституциясы вице-президент лауазымын қайта енгізді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстанның жаңа Конституциясы президент тағайындайтын, Құрылтай келісімімен бекітілетін вице-президент лауазымын қайта енгізді. Вице-президент мемлекет басшысын атынан өкілдік етеді және президент өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылған жағдайда оның өкілеттіктерін қабылдайды. Мұрагерлік тәртібі: вице-президент, Құрылтай төрағасы, одан кейін премьер-министр.
Негізгі фактілер
- Жаңа Конституция президенттен вице-президентті тағайындау үшін Құрылтай депутаттарының көпшілігінің келісімін алуды талап етеді.
- Вице-президент президентті Құрылтаймен, үкіметпен және басқа мемлекеттік органдармен өзара іс-қимылда ұсынады және президенттен қосымша өкілеттіктер ала алады.
- Президент өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылған жағдайда билік вице-президентке, одан кейін Құрылтай төрағасына, содан соң премьер-министрге өтеді.
- Құрылтай президент өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылғаннан кейін жеті күн ішінде жаңа президенттік сайлау жариялауға міндетті.
Тағайындау тәртібі
Жаңа Конституцияның 49-бабына сәйкес, президент вице-президентті Құрылтай депутаттарының көпшілігінің келісімімен тағайындайды. Вице-президент тікелей жалпыхалықтық дауыс беру арқылы сайланбайды. Президент сондай-ақ вице-президентті қызметінен босатуға құқылы.
Міндеттері мен өкілеттіктері
Конституция вице-президенттің негізгі функциясын президенттің тапсырмасы бойынша Құрылтаймен, үкіметпен және басқа мемлекеттік органдармен өзара іс-қимылда мемлекет басшысын ұсыну деп айқындайды. Президент вице-президентке қосымша өкілеттіктер беруі мүмкін. Президент көмекшісі Ержан Жиенбаев вице-президент Қазақстанның мүдделерін халықаралық қатынастарда ұсына алатынын және қоғамдық-саяси, ғылыми және мәдени-ағартушылық ұйымдармен өзара іс-қимыл жасай алатынын мәлімдеді. Вице-президент премьер-министрдің орынбасары ретінде қарастырылмайды; премьер-министр үкіметті басқарады, ал вице-президенттің рөлі — президентті ұсыну және мемлекет басшысы айқындаған міндеттерді орындау.
Мұрагерлік тәртібі
Егер президент өз еркімен отставкаға кетсе, денсаулығына байланысты тұрақты түрде міндеттерін атқара алмаса, қызметінен босатылса немесе қайтыс болса, президент өкілеттіктері алдымен вице-президентке өтеді. Егер вице-президент денсаулығына немесе өзге де жеке себептерге байланысты президент өкілеттіктерін қабылдай алмаса, өкілеттіктер Құрылтай төрағасына, одан кейін премьер-министрге өтеді. Конституциялық тәртіп: вице-президент, Құрылтай төрағасы, премьер-министр. Құрылтай президент өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылғаннан кейін жеті күн ішінде жаңа президенттік сайлау жариялауға міндетті.
1 дереккөз
Қазақстанның жаңа Конституциясы вице-президент лауазымын қайта енгізді
