IATA: Қазақстандағы авиакеросин Дубайдан қымбат
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Халықаралық әуе көлігі қауымдастығы (IATA) Қазақстандағы авиакеросин бағасы Дубайды қоса алғанда, салыстырмалы әуе тораптарынан жоғары екенін мәлімдейді. Бұл алшақтық елде жұмыс істейтін әуе компанияларының операциялық шығындарын арттырады. IATA 2026 жылы әлемдік әуе компаниялары отынға 350 млрд доллар жұмсайды деп болжайды — бұл саланың барлық операциялық шығындарының үштен біріне жуығы.
Негізгі фактілер
- IATA Қазақстандағы авиакеросин бағасы Дубайды қоса алғанда, салыстырмалы әуе тораптарынан жоғары екенін мәлімдейді.
- IATA 2026 жылы әлемдік әуе компаниялары отынға 350 млрд доллар жұмсайды деп болжайды — бұл саланың барлық операциялық шығындарының үштен біріне жуығы.
- IATA әуе компанияларының жаһандық рентабельділігі 2025 жылғы 4,2%-дан 2026 жылы 2%-ға дейін төмендейді деп күтеді.
- 2025 жылы үш қазақстандық мұнай өңдеу зауыты шамамен 750–760 мың тонна авиакеросин өндірді, ал ішкі сұраныс шамамен 1,2 млн тонна болды.
- 2026 жылдың маусымында Қазақстан әуежайлары авиакеросинге жалпы қажеттілікті шамамен 110 мың тонна деп бағалады, ал қазақстандық мұнай өңдеу зауыттары тек 73,4 мың тонна шығара алды.
Отын бағасының алшақтығы
IATA Қазақстандағы авиакеросин бағасы Дубайды қоса алғанда, салыстырмалы әуе тораптарынан жоғары екенін мәлімдейді. Нәтижесінде Қазақстанда жұмыс істейтін әуе компаниялары тұтыну көлемі бірдей болғанымен, отынға жоғары шығын көтереді. Әлемде авиаотынның жалпы қымбаттауы аясында баға алшақтығы айқынырақ байқалады. IATA 2026 жылы әлем бойынша әуе компаниялары отынға шамамен 350 млрд доллар жұмсайды деп болжайды — бұл саланың барлық операциялық шығындарының үштен біріне жуығы. Қауымдастық сонымен қатар әуе компанияларының жаһандық рентабельділігі 2025 жылғы 4,2%-дан 2026 жылы 2%-ға дейін төмендейді деп күтеді.
Ішкі өндіріс тапшылығы
Қазақстандағы авиакеросиннің жоғары бағасы өз өндірісінің жетіспеушілігімен күшейе түседі. 2025 жылы үш қазақстандық мұнай өңдеу зауыты шамамен 750–760 мың тонна авиакеросин өндірді, ал ішкі сұраныс шамамен 1,2 млн тонна болды. Өндіріс пен тұтыну арасындағы алшақтық 450–600 мың тонна деп бағаланды. 2026 жылдың маусымында Қазақстан әуежайлары авиакеросинге жалпы қажеттілікті шамамен 110 мың тонна деп бағалады, бірақ қазақстандық мұнай өңдеу зауыттары тек 73,4 мың тонна шығара алды. Баға күрт өсті: 2026 жылдың басында авиакеросиннің тоннасы 734–788 доллар тұрса, маусымға қарай жоғарғы шегі 1577 долларға жетті.
Air Astana жауабы
Air Astana отын шығынын азайту бойынша кем дегенде 2025 жылдың тамызынан бері жұмыс істеп келеді. Отын үнемдеу бағдарламасы отынды арзан жерден сатып алуды, әуежайлар арасында қорларды тасымалдауды, ұшу параметрлерін өзгертуді және рейстерді бақылау жүйесін енгізуді қамтиды. Air Astana басшылығы бұл шаралар операциялық тұрақтылыққа нұқсан келтірмей, жылына шамамен 6 млн доллар үнемдеуге мүмкіндік бергенін хабарлады. IATA Air Astana отын шығынын оңтайландыру үшін жасанды интеллектті қолдана бастағанын атап өтеді; әуе компаниясының бағалауынша, мұндай шешімдер тұтынуды 2%-ға дейін қысқартуға мүмкіндік береді. 2025 жылы Air Astana Airbus A320 отбасының сегіз ұшағын алды және үш Embraer E2 ұшағын пайдаланудан шығарды, бұл отынға, техникалық қызмет көрсетуге, экипаждарды даярлауға және логистикаға шығындарды азайтатын біріздендірілген паркке көшуге мүмкіндік береді.
1 дереккөз
IATA: Қазақстандағы авиакеросин Дубайдан қымбат
