Касымалиев: өзіндік құнымен сатса, бензин 120, дизель 140 сомға дейін қымбаттауы мүмкін
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Премьер-министр Адылбек Касымалиев 4 шілдеде отынды өзіндік құнымен сатқан жағдайда бензин литрі 110–120 сомға, дизель 130–140 сомға дейін қымбаттауы мүмкін екенін мәлімдеді. Үкімет қазір АИ-92 бензині мен сұйытылған газға субсидия беріп, бөлшек сауда бағасын көршілес Тәжікстан мен Өзбекстаннан 20–25 сомға төмен ұстап отыр. Бұл мәлімдеме Ресейден жеткізілім азайып, әлемдік баға өскен кезде Қырғызстан отын импортын әртараптандыру әрекеті аясында жасалды.
Импортты әртараптандыру
Қырғызстан қажетті жанар-жағармайдың 90 пайыздан астамын импорттайды. Tazabek агенттігінің Касымалиевпен сұхбатына сілтеме жасап хабарлауынша, Ресей жоспарлы жеткізілімдерді жалғастырады, бірақ үкімет Беларусь, Қытай, Әзірбайжан және Өзбекстанмен келіссөздер жүргізуде. Қытайдан автотранспортпен сынама партия жеткізілді, теміржол жеткізілімдері талқылануда. Өзбекстан мұнай өңдеу қуаттарына ие және ай сайын 20 мың тоннаға дейін жанар-жағармай жеткізе алады – бұл мәселе Өзбекстан премьер-министрімен талқыланды. Жекелеген партиялар Еуропа мен Түркиядан келеді, алайда Каспий мен Әзірбайжан арқылы транзит күрделі болып қалуда.
Субсидиялар және баға қысымы
Tazabek және Kaktus Media деректері бойынша, өзіндік құнымен сатқанда дизель отыны литрі 130–140 сом, ал бензин 110–120 сом тұрар еді. Қазір үкімет АИ-92 бензині мен сұйытылған газға субсидия беріп, бөлшек сауда бағасын көршілес Тәжікстан мен Өзбекстандағыдан 20–25 сомға төмен ұстап отыр. Жоғары октанды АИ-95 және АИ-100 маркаларында жоғары құнына байланысты үзілістер болуы мүмкін, бірақ АИ-92, дизель отыны, сұйытылған газ және авиакеросин тапшылығы күтілмейді. Премьердің атап өтуінше, министрлер кабинетінің басты міндеті – отын тапшылығына жол бермеу.
Аймақтық отын конъюнктурасы
Аймақтық бәсеке күшейіп келеді. Exclusive.kz ақпаратына сәйкес, Өзбекстан өсіп келе жатқан сұранысты қанағаттандыру үшін Грузия мен Ирактан авиаотын импорттай бастады. Елдің 2026 жылдың шілде-желтоқсан айларына авиакеросинге қажеттілігі 375 мың тонна деп бағаланып отыр, бұл алдыңғы кезеңмен салыстырғанда 27% көп. Касымалиев геосаяси жағдай тұрақтанған жағдайда баға өспейтінін атап өтті, алайда әзірге үкіметке субсидиялар мен бюджеттік шектеулер арасында тепе-теңдік сақтауға тура келіп отыр.
Бұдан әрі
Жақын айларда үкімет субсидиялауды және әртараптандыру келіссөздерін жалғастыруды көздеп отыр. Алайда, баламалы жеткізу маршруттары ресейлік отынды толығымен алмастыра алатыны және бөлшек сауда бағасын премьер-министр жариялаған өзіндік құн деңгейіне жақындаудан ұстап тұра алатыны белгісіз.
3 дереккөз
Касымалиев: өзіндік құнымен сатса, бензин 120, дизель 140 сомға дейін қымбаттауы мүмкін
