Қазақстан мен Қырғызстан 14 тамыздағы Орталық Азиядағы блэкаут себебін талқылауда
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстанның энергетика министрі Ерлан Ақкенженов 14 тамыздағы блэкаут Қырғызстандағы Тоқтоғұл ГЭС-інің екі энергоблогының ажырауынан басталғанын мәлімдеді. Қырғызстан блоктардың ажырағанын мойындайды, бірақ бұл бірнеше елдегі кейінгі ажырауларға тікелей себеп болды деген тұжырымды жоққа шығарады. Екі ел үкіметтері бастапқы ақау мен кейінгі ажыраулар тізбегі арасындағы себеп-салдарлық байланыс туралы пікірталасты жалғастыруда.
Негізгі фактілер
- Қазақстанның энергетика министрі Ерлан Ақкенженов блэкаут 14 тамызда Қазақстан уақытымен сағат 14:37-де Тоқтоғұл ГЭС-інің №1 және №2 энергоблоктары істен шыққан кезде басталғанын мәлімдеді.
- Қазақстанның жүйелік операторы KEGOC сағат 14:37-де үш 500 кВ электр беру желісі ажырап, оңтүстік Қазақстан мен Орталық Азия желісін Қазақстанның қалған энергожүйесінен бөліп, шамамен 2810 МВт тұтынушылық жүктемені ажыратқанын хабарлады.
- KEGOC Тоқтоғұл ГЭС-інің екі блогының жиынтық қуаты шамамен 600 МВт болғанын және олардың ажырауы Қазақстанның Солтүстік–Шығыс–Оңтүстік транзиттік дәлізін шамадан тыс жүктеп, авариялық қорғаныс жүйелерінің іске қосылуына себеп болғанын мәлімдеді.
- Қырғызстанның Энергетика министрлігі Қырғызстан уақытымен сағат 15:55-ке (Қазақстан уақытымен 14:55) біріккен энергожүйедегі жиілік қалыпты 50 Гц-ке оралғанын және Қырғызстан көрші энергожүйелерге шамамен 250 МВт беріп тұрғанын хабарлады.
- Энергетика министрі Ақкенженовтың айтуынша, Қазақстанның энергожүйесі шамамен 2,5 сағатта қалпына келтірілді.
Қазақстанның ұстанымы
Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов Қырғызстандағы оқиғаларды төтенше жағдайдың бастапқы нүктесі деп атады. Ол бастапқы ауытқу 14 тамызда Қазақстан уақытымен сағат 14:37-де (Қырғызстанда 15:37) Тоқтоғұл ГЭС-інің №1 және №2 энергоблоктары істен шыққан кезде болғанын хабарлады. Генерацияның жоғалуы Орталық Азияның біріккен энергожүйесінің жұмыс режимін өзгертіп, оңтүстік Қазақстандағы қуат ағындарының қайта бөлінуіне әкелді. KEGOC сағат 14:37-де үш 500 кВ электр беру желісі ажырап, оңтүстік Қазақстан мен Орталық Азия желісін Қазақстанның қалған энергожүйесінен бөліп, шамамен 2810 МВт тұтынушылық жүктемені ажыратқанын хабарлады. Ақкенженов қорғаныс жүйелері тиімді жұмыс істегенін мәлімдеп, KEGOC әрекеттерін жоғары бағалады.
Қырғызстанның ұстанымы
Қырғызстан екі блоктың ажырағанын мойындайды және оның Энергетика министрлігі оқиғаны біріккен энергожүйедегі «бастапқы ауытқу» деп сипаттады. Министрлік авариялық тізбектегі алғашқы оқиға кейінгі барлық ажыраулардың себебі ретінде автоматты түрде қарастырыла алмайтынын атап өтті. Қырғызстан деректеріне сәйкес, Қырғызстан уақытымен сағат 15:55-ке (Қазақстанда 14:55) біріккен энергожүйедегі жиілік қалыпты 50 Гц-ке оралды. Осы сәтте Қырғызстан көрші энергожүйелерге шамамен 250 МВт беріп тұрды. Бішкек Алматы энерготорабына әсер еткен ажырау қалыпты жиілік қалпына келтірілгеннен кейін болғанын және қырғыз энергетиктері кейінгі барлық оқиғаларды Тоқтоғұл ГЭС-індегі авариямен тікелей байланыстыруды ерте деп санайтынын мәлімдейді.
Аймақтық желінің осалдығы
Келіспеушілік бірінші не болғанынан гөрі, бастапқы ақау мен кейінгі ажыраулар тізбегі арасындағы себеп-салдарлық байланысқа қатысты. Осалдық аймақтық энергожүйенің архитектурасының өзінде жатыр. Кеңес дәуірінде электр станциялары мен жоғары вольтты электр беру желілері қазіргі ұлттық шекараларға емес, біртұтас өзара байланысқан жүйе ретінде жобаланған болатын.
1 дереккөз
Қазақстан мен Қырғызстан 14 тамыздағы Орталық Азиядағы блэкаут себебін талқылауда
