ДРК-дағы 2028 жылғы сайлау төңірегіндегі конституциялық күрес саясатты өзгертеді

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Президент Феликс Чисекедидің мамырдағы үшінші мерзімге қатысты мәлімдемелері Конго Демократиялық Республикасындағы оппозицияның конституциялық реформа туралы алаңдаушылығын қайта жандандырды. Дау елдің шығысындағы М23 бастаған көтеріліспен күрес аясында өрбіп отыр. Оппозициялық коалиция 15 қыркүйекке жалпыұлттық наразылық акцияларын жоспарлап отыр.
Негізгі фактілер
- Президент Феликс Чисекеди қолданыстағы конституция бойынша 2028 жылы қызметтен кетуі тиіс, ол президентті екі бесжылдық мерзіммен шектейді.
- Мамырда Чисекеди үшінші мерзімге ұмтылмағанын, бірақ конголық халық жалғастыруын қаласа, оны қабылдайтынын мәлімдеді.
- Парламент маусымда референдум өткізу шарттарын белгілейтін заң қабылдады, ал Конституциялық сот шілдеде заңның конституцияға сәйкес екенін шешті.
- 10 тамызда Чисекеди Ұлттық ассамблея мен Сенат төрағаларынан сот ескертулерін ескере отырып заңды қайта қарауды сұрады.
- C64 оппозициялық коалициясы 15 қыркүйекке жалпыұлттық жұмылдыру жариялады, Киншасадағы шерулер Халық сарайының алдында өтеді деп күтілуде.
Конституциялық реформа дауы
Қолданыстағы конституция бойынша президент бес жылға сайланады және бір рет қайта сайлануға құқылы, ал президенттік мерзімдердің саны мен ұзақтығы конституциялық қайта қараудан қорғалған. Чисекеди лагері елге институционалдық реформа қажет деп есептейді, ал қарсыластар бұл процесс президенттік мұрагерлік ережелерін өзгерту үшін пайдаланылуы мүмкін деп қауіптенеді. Үкімет конституциялық реформаны президенттің өкілеттік мерзімін ұзартуға ашық әрекет емес, кеңірек институционалдық мәселе ретінде ұсынды.
Референдум туралы заң
Заң мемлекеттік институттардың «ауыр дисфункциясы» деп сипатталатын жағдайда құрылтай жиналысын шақыруды және кейін референдум өткізуді көздейді. Сыншылар бұл тетік ақыр соңында Чисекедидің үшінші мерзімге сайлануына кедергі келтіретін ережелерді өзгерту үшін пайдаланылуы мүмкін дейді. Ұлттық ассамблея қайта қарау қыркүйек сессиясының күн тәртібіне енгізілетінін мәлімдеді.
Оппозицияның жұмылдырылуы
Бұл процеске қарсы негізгі оппозициялық топ C64, яғни «64-бап» коалициясы деп аталады, ол конституцияның азаматтарды конституциялық тәртіпті бұзып билікті басып алушыға қарсы тұруға шақыратын бабының атымен аталған. C64 конституциялық реформаны Чисекедидің мандатын 2028 жылдан кейін ұзарту үшін пайдаланудың кез келген әрекетіне қарсы тұратынын мәлімдейді. Коалиция 15 қыркүйекке жалпыұлттық жұмылдыру жариялады, Киншасадағы шерулер парламент ғимараты Халық сарайының алдында өтеді деп күтілуде.