Астрономдар Омега Центаврадағы жұлдыздық массалы қара құрдымды алғаш рет анықтады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Астрономдар Құс жолының ең массивті шар тәрізді жұлдыз шоғыры Омега Центавра ішінен алғашқы жұлдыздық массалы қара құрдымды көрінетін жұлдыздың 23 жылдық қозғалыс деректері бойынша анықтады. oMEGACat BH-2 деп аталған нысан өз сәулесі арқылы емес, серік жұлдыздың иілген орбитасы арқылы байқалады.
Негізгі фактілер
- Омега Центавра Жерден шамамен 18 000 жарық жылы қашықтықта орналасқан, ал оның жасы шамамен 12 миллиард жыл деп бағаланады.
- oMEGACat BH-2 нысанында ең сәйкес келетін орбиталық периоды шамамен 94 жыл болатын серік жұлдызы бар.
- Астрометриялық анықтау үшін 2002–2023 жылдар аралығында алынған «Хаббл» ғарыш телескобының 351 экспозициясы пайдаланылды.
- NASA-ның 2026 жылғы қорытынды мәлімдемесінде динамикалық модельдер Омега Центаврда шамамен 10 000 жұлдыздық массалы қара құрдымның сақталу мүмкіндігін болжайтыны айтылған.
Алғашқы жұлдыздық массалы нысан
Жаңа нысан oMEGACat BH-2 атауын алды. Оның серік жұлдызы ең сәйкес келетін кезеңі шамамен 94 жыл болатын орбитамен қозғалады, алайда бақылау қатары небәрі 23 жылды қамтиды. Қара құрдым суретке түсірілмеген және газды сіңіру кезінде сәуле шығармаған. Оның орнына астрономдар көрінетін жұлдыздың орнының өзгеруін телескоп пикселінің үлестері бойынша өлшеді. Орбитаның ең ақпаратты бөлігі периастр маңындағы жылдам бұрылыс болды.
Көптеген қара құрдымдардың көрінбеуі
Омега Центавра Жерден шамамен 18 000 жарық жылы қашықтықта, оның жасы шамамен 12 миллиард жыл. Шоғыр тарихының ерте кезеңінде туған массивті жұлдыздар отынды тауысып, жарылуға немесе құлдырауға тиіс болып, ықшам қалдықтар қалдырған. Қара құрдымдар сақталған жұлдыздардың көпшілігінен ауыр болғандықтан, гравитациялық әсерлесулер әдетте оларды шоғырдың тығыз аймақтарына жылжытады. NASA-ның 2026 жылғы қорытынды мәлімдемесінде динамикалық модельдер Омега Центаврда шамамен 10 000 жұлдыздық массалы қара құрдымның сақталуын болжайтыны айтылады. Мақала авторлары бұл бағаны сақтықпен қабылдайды, оны санақ емес, модельге тәуелді болжам деп атайды.
Астрометрия және телескоптар
Ашу тобы «Хаббл» ғарыш телескопының 2002–2023 жылдардағы астрометриясын «Джеймс Уэббтің» 2024 және 2025 жылдардағы бақылауларымен біріктірді. «Хаббл» мұрағаты 351 экспозицияны қамтыды. The Astrophysical Journal Letters журналындағы мақаланы Юта университетінен Мэтью Уитакер басқарды. Радиалды жылдамдықтар бойынша шолулар серік жұлдыз Жерге қарай және одан алыс спектрді ығыстыратындай жеткілікті күшті қозғалғанда жақсы жұмыс істейді. Астрометрия оның орнына жұлдыздың аспандағы орнының өзгеруін өлшейді, көрінбейтін массаны оның гравитациялық әсері арқылы анықтайды.
1 дереккөз
Астрономдар Омега Центаврадағы жұлдыздық массалы қара құрдымды алғаш рет анықтады
