SpaceX Fram2 миссиясы Жердің екі полюсінің үстінен өткен алғашқы адам басқаратын ұшу болды
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
2025 жылғы 1 сәуірде 01:46 UTC уақытында SpaceX Флоридадан Fram2 миссиясының төрт жеке астронавты мінген Crew Dragon Resilience кемесін ұшырды. Кеме полярлық орбитаға шығып, Жердің екі географиялық полюсінен өткен алғашқы адам басқаратын ұшу болды.
Негізгі фактілер
- Fram2-ге дейін адам басқаратын ұшулар арасындағы көлбеулік рекорды шамамен 65 градус болған: оны 1963 жылы кеңес ғарышкері Валентина Терешкова «Восток-6» кемесінде орнатты.
- Fram2 биіктігінде Dragon кемесі Солтүстік полюстен Оңтүстік полюске дейінгі жолды 46 минуттан сәл аса жүріп өте алатын.
- Халықаралық ғарыш станциясы көлбеулігі 51,6 градус болатын орбитамен ұшады және экватордан 51,6 градус солтүстік немесе оңтүстік ендіктен ары алыстамайды.
- 1980-жылдары NASA мен АҚШ Әскери-әуе күштері Ванденберг базасындағы SLC-6 ұшыру кешенін шаттлдарды полярлық орбитаға ұшыру үшін дайындады, бірақ «Челленджер» апатынан кейін жоспар тоқтатылды.
- Ұшырудан кейінгі бақылау деректері бойынша, Resilience көлбеулігі шамамен 90,01 градус және биіктігі шамамен 430 километр болатын орбитада болды.
Полярлық орбита параметрлері
Fram2 миссиясының ресми сайты мақсатты 90 градус көлбеулігі бар, биіктігі шамамен 430 километр болатын дөңгелек орбита деп сипаттады. Ұшырудан кейінгі бақылау Resilience-тің көлбеулігі шамамен 90,01 градус болатын орбитада болғанын көрсетті — бұл іс жүзінде нақты полярлық орбита, жеке техникалық класс емес. Fram2 Dragon өз биіктігінде Солтүстік полюстен Оңтүстік полюске дейінгі қашықтықты 46 минуттан сәл аса уақытта жүріп өте алатын. Жер орбита жазықтығының астында айналып, әрбір жерүсті ізін батысқа қарай ығыстырып, экипажға әртүрлі бойлықтарды кезекпен ашып отырды.
Көлбеулік бойынша рекорд
Fram2-ге дейін адам басқаратын ұшулар арасындағы көлбеулік бойынша рекорд кеңес ғарышкері Валентина Терешковаға тиесілі болған: 1963 жылы «Восток-6» шамамен 65 градусқа жетті. Басқа кеңестік және ресейлік ұшулар салыстырмалы жоғары көлбеуліктерді қолданды, бірақ ешқайсысы 90 градусқа жеткен жоқ. Халықаралық ғарыш станциясының көлбеулігі 51,6 градус, сондықтан ол экватордан 51,6 градус ендіктен ары қашықтамайды. Қытайдың «Тяньгун» станциясы мен АҚШ шаттлдарының көптеген ұшулары көлбеулігі төмен траекториялармен өтті, ал Apollo экипаждары полярлық аймақтарды тек ұшып шыққанда немесе қайтып келгенде ғана көрді.
Шаттлдардың полярлық ұшыру жоспары
1980-жылдары NASA мен АҚШ Әскери-әуе күштері Калифорниядағы Ванденберг базасындағы SLC-6 ұшыру кешенін әскери және ғылыми жүктермен шаттлдарды жоғары көлбеулікті немесе полярлық орбитаға ұшыру үшін қайта жабдықтады. 1985 жылы Enterprise тексеру жұмыстары үшін ұшыру алаңына шығарылды. NASA деректері бойынша, «Челленджер» апаты АҚШ Әскери-әуе күштерін келесі жылы бағдарламаны тоқтатуға мәжбүрледі, әрі Ванденбергтен бірде-бір шаттл ұшқан жоқ. Жоспарланған миссиялардың біріне — STS-62-A — экипаж тағайындалып қойған болатын.
1 дереккөз
SpaceX Fram2 миссиясы Жердің екі полюсінің үстінен өткен алғашқы адам басқаратын ұшу болды
