Artemis II триумфі мен Ақ үй бюджетін қысқартуы NASA-ның 2026 жылғы екіжақтылығын ашты
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
2026 жылы NASA 1972 жылдан бері алғаш рет астронавтарды Айды айналып ұшуға жіберді, ал Ақ үй агенттік бюджетін 24%-ға қысқартуды ұсынды, ғылым саласы шамамен 50%-ға қысқаруға ұшырады. Конгресс кейін бұл қысқартуларды қабылдамай, қаржыландыруды шамамен 24,4 миллиард доллар деңгейінде сақтап қалды. Бұл қарама-қайшылық басқарылатын ғарышкерлік пен ғылым басымдықтары арасындағы терең қайшылықтарды айқындады.
Artemis II миссиясы
2026 жылдың сәуірінде NASA-ның Artemis II миссиясы төрт астронавтпен 10 күндік Айды айналып ұшуды орындап, Тынық мұхитына қонумен аяқталды. Бұл 1972 жылдан бергі алғашқы адам басқаратын Айға ұшу болды, Orion кемесі мен оның жүйелерін сынақтан өткізді. Жерге қону жоспарланбағанымен, миссия экипажды Ай маңындағы кеңістікке жеткізіп, оны қауіпсіз қайтару қабілетін дәлелдеді. Экипаж сонымен қатар онжылдықтар бойы тұңғыш рет Жер алыстағы сфераға айналатын «шолу эффектісін» бақылады.
Бюджет ұсынысы және Конгресс реакциясы
Ақ үйдің 2026 жылға арналған бюджеттік сұранысы NASA-ның жалпы қаржыландыруын 24,4-тен 18,8 миллиард долларға, яғни шамамен 24%-ға қысқартуды ұсынды. Ғылыми миссиялар басқармасын 7,3-тен 3,9 миллиардқа дейін — екі есеге жуық — қысқарту жоспарланды. Конгресс ақыры ұсынысты қабылдамай, бюджетті шамамен 24,4 миллиард доллар деңгейінде бекітіп, ғылыми бағдарламаларды сақтап қалды. Заң шығарушылар сондай-ақ Space Launch System-ді қорғады, оны Ақ үй бұрын тым қымбат және кешігулерге ұшыраған деп сынаған болатын.
Түрлі басымдықтар
Салыстыру іргелі қайшылықты ашты: басқарылатын ғарышкерлік салыстырмалы түрде қорғалды, ал роботтандырылған зондтар мен климаттық зерттеулер елеулі қысқартулардың нысанасына айналды. Сыншылар әр жұмсалған долларға шаққанда ашылулардың негізгі бөлігін ғылыми миссиялар қамтамасыз ететінін атап өтеді. NASA-ның сыртқы триумф бейнесі ішкі бюджеттік шайқастармен қақтығысып, агенттіктің болашағы туралы бәсекелес тұжырымдамаларды анықтады.
Бұдан әрі
Artemis III жоспарлауының жалғасуы бюджеттік даулардың қайта оралу ықтималдығын арттырады. Конгрестің ғылыми бағдарламаларды алдағы қысқартулардан қорғауды жалғастыра алатыны белгісіз.
1 дереккөз
Artemis II триумфі мен Ақ үй бюджетін қысқартуы NASA-ның 2026 жылғы екіжақтылығын ашты
