1895 жылғы Уахан дәлізінің буферлік рөлі ескірді; Ауғанстан Қытайға жол салып жатыр
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Ауған жол құрылысы бригадалары Бадахшандағы Базайи-Гонбадтан шекаралық өткелге дейінгі учаскенің шамамен төрттен үш бөлігін аяқтап, Қытаймен шекарадағы Уахджир асуына қарай соңғы кезеңде ілгерілеуде. 1895 жылы Ресей мен Британ Үндістаны арасындағы буфер ретінде белгіленген 350 шақырымдық Уахан дәлізіне Ауғанстанның егемендігі даусыз; Пәкістанның аумақтық талаптары жоқ.
Негізгі фактілер
- Ауған жол құрылысы бригадалары Бадахшандағы Базайи-Гонбадтан шекаралық өткелге дейінгі учаскенің шамамен төрттен үш бөлігін аяқтап, қытай шекарасына қарай соңғы кезеңде одан әрі ілгеріледі.
- Уахан дәлізі 1895 жылы Памир шекаралық комиссиясымен патшалық Ресей мен Британ Үндістаны арасында ортақ шекара болмауы үшін шектелді.
- Дәліздің ұзындығы шамамен 350 км, ені кей жерлерде 13 км-ге дейін жетеді, Бадахшаннан Қытайдың Шыңжаңына дейін созылады.
- Ауғанстанның дәлізге егемендігі 1919 жылғы Равалпинди шарты мен 1921 жылғы Ағылшын-ауған шартымен расталды.
- Қытайға өтетін жалғыз шынайы өткел — Уахджир асуы — теңіз деңгейінен шамамен 4900 метр биіктікте орналасқан және жылдың көп бөлігінде қар басып жатады.
Географиясы мен шығу тегі
Уахан дәлізі — ұзындығы шамамен 350 км, ал кей жерлерде ені небәрі 13 км болатын тар ауған шығыңқы жері; Бадахшаннан Қытайдың Шыңжаңына дейін созылып, солтүстігінде Тәжікстанды оңтүстігіндегі Пәкістанның Гилгит-Балтистанынан бөліп тұрады. Оның шекаралары 1895 жылы Памир шекаралық комиссиясымен бір ғана мақсатпен — патшалық Ресей мен Британ Үндістаны арасында ортақ шекараға жол бермеу үшін айқындалды. Ауған әмірі Абдур-Рахман хан бұл аумақты басқаруға құлықсыз келісіп, британдықтардан тәртіпті сақтау үшін субсидия алды. Мұның бәрі бүгінде өмір сүрмейтін екі империя арасындағы келісімнің бөлігі болды.
Ауғанстанның егемендігі
Ауғанстанның Уахан дәлізіне егемендігі дауланбайды және 1919 жылғы Равалпинди шарты мен 1921 жылғы Ағылшын-ауған шартынан кейін дәйекті түрде расталып келді. Пәкістан үкіметі бұл ұстанымды бірнеше рет атап көрсетті және дәлізге қатысты кез келген аумақтық талаптарды жоққа шығарады. Мұндай сабақтастық халықаралық құқық қағидатына сәйкес келеді: мұрагер мемлекеттер тәуелсіздік алған кездегі шекараларды сақтайды. Аумаққа егемендік пен бұл аумақтың қалай пайдаланылатыны — екі бөлек мәселе; тек екіншісі аймақтық диалогқа жол ашады.
Ауғанстанның жол құрылысы
Соңғы екі жылда ауған жол құрылысы бригадалары Уахан арқылы Қытайға өтетін жалғыз шынайы өткел — Уахджир асуына қарай бағыт төсеуде. Асу теңіз деңгейінен шамамен 4900 метр биіктікте орналасқан және жылдың көп бөлігінде қар басып жатады. Кабулдан келген хабарламаларға сәйкес, Бадахшандағы Базайи-Гонбадтан шекаралық өткелге дейінгі учаске биыл шамамен төрттен үш бөлікке орындалды, ал қытай шекарасы бағытындағы соңғы бөліктегі жұмыстар одан да ілгері жылжыды. Жол құрылысы — Ауғанстанның өз бастамасы, сырттан таңылған жоба емес. Дәліз қазірдің өзінде ашылып келеді, бірақ көпшілік ойлағандай емес.
2 дереккөз
1895 жылғы Уахан дәлізінің буферлік рөлі ескірді; Ауғанстан Қытайға жол салып жатыр
