PNAS зерттеуі «Конкордия» стансасындағы жақындықтың жанжалдар мен жұмыс тиімділігінің төмендеуіне байланысын анықтады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Антарктидадағы «Конкордия» стансасында 12 қыстаушыға жүргізілген 10 айлық зерттеу физикалық жақындық артқан сайын жанжалдар мен күдіктің көбейіп, жұмыс тиімділігінің өзін-өзі бағалауы төмендейтінін көрсетті. Зерттеу PNAS журналында 2026 жылғы 26 мамырда жарияланды; сауалнамалар мен кеуде датчиктерінің деректері бірінші, үшінші, алтыншы және тоғызыншы айларда жиналды.
Антарктикалық зерттеу құрылымы
Зерттеушілер Андреа Кантисани, Ян Шмутц және әріптестері Антарктидадағы «Конкордия» стансасында 12 қыстаушыдан тұратын бір топты бақылады. Станса теңіз деңгейінен 3000 метрден жоғары орналасқан және шамамен тоғыз ай бойы қолжетімсіз болып қалады; қыста температура минус 80 градусқа дейін төмендеуі мүмкін. Еуропалық ғарыш агенттігі қауіптілік, тұйықтық, бұзылған жарық циклі және ұзақ мерзімді оқшаулану салдарынан «Конкордияны» ғарышқа ұшу аналогы ретінде пайдаланады. Зерттеу PNAS журналында 2026 жылғы 26 мамырда жарияланды; сауалнамалар бірінші, үшінші, алтыншы және тоғызыншы айларда жүргізілді.
Жақындық датчиктерінің деректері
Кеуде датчиктері шамамен 1–1,5 метр қашықтықта бетпе-бет байланыстарды 10 секундтық интервалмен тіркеді. Стационарлық сенсорлар өзара әрекеттердің қай жерде болғанын анықтауға көмектесіп, кімнің кіммен қанша уақыт жақын жүргенін картаға түсірді. Датчиктер қарым-қатынастың сапасын немесе мазмұнын емес, кеңістіктегі бірге болуды өлшеді. Берн университеті жылы әңгіме, шиеленіскен дау және бір үстелде бірлесіп жұмыс істеу бірдей тіркелгенін атап өтеді.
Жанжалдар мен тиімділік динамикасы
Миссия барысында жалғыздық артты, ұйымшылдық төмендеді, жанжалдар күшейді, ал қатысушылар өз жұмысының тиімділігін бұрынғыдан төмен бағалады. Жақындық карталары басқалармен көбірек уақыт өткізген экипаж мүшелерінің жанжалдар, күдік және жұмыс тиімділігін төмен өзін-өзі бағалау туралы жиірек хабарлағанын көрсетті. Авторлар 12 қатысушы барлық антарктикалық стансаларды, сүңгуір қайықтарды немесе Марс экипаждарын білдіре алмайтынын ескертеді. Нәтиже жабық ортадағы мәжбүрлі бірге болу ерікті қолдау байланысына тең емес екенін көрсетеді.
Бұдан әрі
Алдағы зерттеулер бірнеше экипаж бен басқа жабық орталарда қорытындылардың «Конкордияға» қаншалықты тән екенін тексеруі тиіс. Өлшенген жақындық жанжалдардың себебін көрсете ме, әлде бұрыннан бар шиеленістің белгісі ғана ма, әзірге белгісіз.
1 дереккөз
PNAS зерттеуі «Конкордия» стансасындағы жақындықтың жанжалдар мен жұмыс тиімділігінің төмендеуіне байланысын анықтады
