Джеймс Уэбб телескопы Құс жолының орталық қара құрдымы маңынан су мен шаң тапты
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Астрономдар 2026 жылдың 12 тамызында Джеймс Уэбб ғарыш телескопы Құс жолының орталығындағы аса массивті қара құрдымға жақын жерде су мен оттегіге бай шаң тапқанын хабарлады. Стрелец A* нысанынан бар болғаны 0,55 жарық жылы қашықтықта орналасқан IRS 3 өліп бара жатқан жұлдызын бақылау нәтижелері күрделі молекулалардың экстремалды сәулелену жағдайында тіршілік ете алатынын көрсетті. Жұлдыз эволюциясының соңғы кезеңдерінде де ол ғарышқа жаңа планеталар мен жұлдыздардың пайда болуына қажетті заттарды шығаруды жалғастыруда.
Су мен шаңның анықталуы
JWST инфрақызыл құралдарының көмегімен Флориан Пайсскер мен Макарена Гарсиа Марин бастаған халықаралық астрономдар тобы Стрелец A* нысанынан 0,55 жарық жылы қашықтықта орналасқан IRS 3 — алыптардың асимптоталық тармағы өкілінің маңайын зерттеді. Талдау нәтижесінде жұлдызаралық қабықшада су молекулалары мен оттегіге бай шаңның айқын белгілері анықталды. Бұған дейін мұндай молекулалардың аса массивті қара құрдым маңындағы қарқынды сәулелену жағдайында түзілуі немесе өмір сүруі мүмкін бе деген сұрақ белгісіз болып келген. Жаңалық осындай экстремалды ортада да кәрі жұлдыздардың ғарыштық шаң мен су өндіріп, шашырата алатынын растайды. Нәтижелер Astronomy and Astrophysics журналында жарияланды.
Галактикалық химия үшін маңызы
Су мен шаңның табылуы молекулалық құрылымдардың галактика орталығына жақын жерде сақтала алатынын дәлелдейді, бұл бұрынғы болжамдарға қайшы келеді. IRS 3 күшті жұлдыздық желдері газ бен шаңды жұлдызаралық кеңістікке шығарып, болашақ жұлдыздар мен планеталардың түзілуіне шикізат ұсынады. Бұл аса массивті қара құрдым әсеріндегі аймақтардың өзі галактиканың химиялық байытылуына үлес қосатынын көрсетеді. Су мен оттегіге бай шаңның болуы планета жүйелерінің құрылыс блоктары бұрын ойлағаннан әлдеқайда кең таралғанын білдіреді. Ғалымдардың айтуынша, алынған деректер галактикалардағы зат айналымын зерттеуге жаңа жол ашады.
Бұдан әрі
Зерттеу тобы Стрелец A* маңындағы басқа жұлдыздарды бақылауды жалғастыруды жоспарлап отыр, осындай молекулалық резервуарлардың қаншалықты жиі кездесетінін анықтау үшін. Дегенмен, су мен шаң қара құрдымға одан да жақын қашықтықта өмір сүре ала ма және олар галактика орталығындағы планета түзілуіне қалай әсер етуі мүмкін екені әлі белгісіз.
1 дереккөз
Джеймс Уэбб телескопы Құс жолының орталық қара құрдымы маңынан су мен шаң тапты
