Қырғызстан Энергетика министрлігі генерация тапшылығы аясында 2026 жылы 4,1 млрд кВт·сағ импортты болжап отыр
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қырғызстан Энергетика министрлігі 10 тамызда жариялаған болжам бойынша, 2026 жылы елге 4,1 млрд кВт·сағ көлемінде электр энергиясы импортталады. Бұл ретте отандық станциялардың өндіруі 15,5 млрд кВт·сағ, тұтыну 19,6 млрд кВт·сағ деңгейінде болады деп күтілуде. Өткен жылғы 3,9 млрд кВт·сағ импортпен салыстырғанда тапшылық шамалы өседі, ал энергия жүйесінің негізін әлі де кеңес дәуірінде салынған ГЭС-тер құрайды.
Өсіп келе жатқан тапшылық
2026 жылы электр энергиясын тұтыну болжам бойынша 19,6 млрд кВт·сағ-қа жетеді — бұл 2025 жылмен салыстырғанда шамамен 500 млн кВт·сағ артық, ал өзіндік генерация 15,5 млрд кВт·сағ деңгейінде сақталады. Пайда болған 4,1 млрд кВт·сағ алшақтық импорт есебінен, соның ішінде Түрікменстан, Өзбекстан, Қазақстан және Ресейден жабылады. Өткен жылғы 3,9 млрд кВт·сағ импортпен салыстырғанда сыртқы жеткізілімдерге тәуелділік біршама артады.
Кеңес кезеңінің каскады
Қырғыз энергия жүйесінің негізін Нарын өзеніндегі ГЭС каскады — 1960–1980 жылдары іске қосылған Тоқтоғұл, Күрпсай, Таскөмір және Шамалды-Сай станциялары құрайды. Орталық Азияның бірыңғай энергия торабы аясында республика қыста су жинап, жазда оны суару үшін ағызып, орнына одақтас республикалардан отын мен электр энергиясын алатын. КСРО ыдырағаннан кейін өзара жеткізілімдер тоқтап, ел сол станциялармен қалды, бірақ бұрынғы аймақтық теңгерімсіз қалды.
Баяу жаңғырту
Модернизациядан кейін Тоқтоғұл ГЭС-інің қуаты 1 200 МВт-тан 1 440 МВт-қа дейін өсті, алайда жаңа ірі нысандар іс жүзінде салынған жоқ. Қамбарата ГЭС-2 құрылысы 1986 жылы басталса да, алғашқы гидроагрегаттар тек 2010 жылы іске қосылды; содан бері осындай ауқымды жобалар жүзеге асырылмады. Жыл сайын тұтыну жүздеген миллион кВт·сағ-қа өсіп отырғандықтан, жұмыс істеп тұрған агрегаттарды жаңарту сұранысқа үлгере алмай, энергия жүйесін су тапшылығы мен импорт нарықтарының ауытқуына осал етеді.
Бұдан әрі
Жылыту маусымына дайындық кезінде импорттық келісімшарттар бойынша келіссөздер белсенділенеді деп күтілуде. Жылдық тұтыну 20 млрд кВт·сағ белгісінен асып кетпей тұрып, өсіп келе жатқан тәуелділік үрдісін бұзу үшін Қамбарата-1 сияқты жобаларды жеделдету мүмкін бола ма, жоқ па, әзірге белгісіз.
1 дереккөз
Қырғызстан Энергетика министрлігі генерация тапшылығы аясында 2026 жылы 4,1 млрд кВт·сағ импортты болжап отыр
