80 миллион жылдық жылан миының қазбасы ерте кезеңдегі мекен ету орталарының әртүрлілігін ашты
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Бразилиядан табылған 80 миллион жылдық жылан қазбасы ерте кезеңдегі жыландардың бұрын ойлағаннан әлдеқайда ертерек әртүрлі тіршілік ету орталарын игергенін көрсетті, деп хабарлайды Nature журналы. Tametara mirim миын сканерлеу оның жер қазуға бейімделгенін анықтады, ал басқа ежелгі жыландар құрлықтағы немесе теңіздегі тіршілікке бейімделген, бұл әртүрлі экологиялық қуыстарды бір уақытта игеруді көрсетеді. Зерттеу жыландар эволюциясы туралы көптен бергі пікірталасты жоққа шығарады.
Қазба табылуы
Зерттеушілер Бразилияның оңтүстік-шығысындағы кейінгі бор дәуірі шөгінділерінен табылған, шамамен 80 миллион жылдық жыланның толық дерлік қаңқасын зерттеді. Tametara mirim деп аталған үлгі осы уақытқа дейін табылған ең толық қазба жыландардың бірі болып табылады. Принстон университетінен Тьяго Симоэнс басқарған халықаралық топ бас сүйегін, омыртқаларды және ми эндокастын қайта қалпына келтіру үшін компьютерлік томография мен үш өлшемді визуализацияны қолданды.
Ми құрылысы мен тіршілік бейімделуі
Tametara-ны Аргентинадан табылған басқа бір қазба жылан Dinilysia patagonica-мен салыстыру ми құрылысындағы айырмашылықтарды анықтады, бұл әртүрлі тіршілік салтына бейімделуді көрсетеді. Tametara-ның миында ін қазуға байланысты белгілер болды, ал Dinilysia жер бетінде тіршілік етуге тән сипаттарға ие болды. Сол кезеңдегі басқа қазба табылымдары кейбір ерте кезеңдегі жыландардың теңізде тіршілік еткенін дәлелдейді, бұл күтпеген экологиялық ауқымды айқындайды.
Эволюциялық даудың шешімі
Нәтижелер жыландардың жер астында ма, әлде суда ма эволюцияланғаны туралы көптен келе жатқан пікірталасты жоққа шығарып, ерте кезеңдегі жыландардың бірнеше ортада бір уақытта әртараптанғанын көрсетеді. «Біздің деректеріміз ерте кезеңдегі жыландардың кейінгі бор дәуіріне қарай айтарлықтай экологиялық және морфологиялық әртүрлілікке қол жеткізгенін көрсетеді», — деді Симоэнс. Хельсинки университетінің ғалымдары да қатысқан зерттеу сезім мүшелерінің эволюциясын түсіну үшін сирек кездесетін қазба сақталымдарының маңыздылығын атап өтеді.
Бұдан әрі
Топ экологиялық әртүрлілік заңдылығы әлемнің басқа аймақтарына таралатын-тарамайтынын анықтау үшін сол кезеңге жататын қосымша жылан қазбаларын зерттеуді жоспарлап отыр. Қазіргі барлық жыландардың ортақ атасы жер қазушы болды ма, әлде оның тіршілік салты жан-жақты ма, әзірге белгісіз.
2 дереккөз
80 миллион жылдық жылан миының қазбасы ерте кезеңдегі мекен ету орталарының әртүрлілігін ашты
