Пусан ұлттық университетінің зерттеуі: климат өзгерісінен жасыл желектің өсуі Шығыс Азияда ауа ластануын өзгертеді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Пусан ұлттық университетінің ғалымдары 2024 жылғы спутниктік суреттерді пайдаланып, Шығыс Азиядағы өсімдік жамылғысының өзгеруі ауа ластануына айтарлықтай әсер ететінін анықтады. Олардың Environmental Research журналында жарияланған зерттеуіне сәйкес, климаттың өзгеруінен өскен жасыл желек, әсіресе Қытайда, озон мен биогендік екінші реттік органикалық аэрозольдердің концентрациясын арттырады, ең үлкен әсер қала маңындағы аудандарда байқалады.
Зерттеу әдісі
Ғалымдар WRF-Chem моделін MEGAN биогендік шығарындылар модулімен бірге пайдаланып, 2003 жылғы өсімдік жамылғысы туралы стандартты деректер жиынын 2024 жылғы спутниктік бақылаулармен алмастырды, метеорологиялық жағдайларды өзгеріссіз қалдырды. Бұл тәсіл тек өсімдік жамылғысының өзгеруінің әсерін оқшаулауға мүмкіндік берді. Нәтижелер 2026 жылы Environmental Research журналында жарияланды.
Өсімдік жамылғысының өзгеруі
Спутниктік суреттер Шығыс Азияда, әсіресе Қытайдың кейбір аудандарында өсімдік жамылғысының жалпы өскенін, ал Жапонияда жергілікті төмендегенін көрсетеді. Бұл өзгерістер жер бетіндегі озон мен екінші реттік органикалық аэрозольдердің прекурсорлары болып табылатын изопрен және монотерпендер сияқты биогендік ұшпа органикалық қосылыстардың шығарындыларына тікелей әсер етеді.
Ластануға әсері
Жаңартылған өсімдік жамылғысы деректерімен модельдеу озон мен биогендік екінші реттік органикалық аэрозольдер концентрацияларында айтарлықтай өзгерістерді көрсетті. Ең үлкен өсім қала маңындағы аймақтарда тіркелді, мұнда өсімдік жамылғысының өсуі мен азот оксидтерінің қолжетімділігі екінші реттік ластаушы заттардың түзілуіне ықпал етеді. Қалаларда әсер әлсіздеу болды, себебі өсімдік жамылғысының өзгеруі шектеулі және NOₓ деңгейі жоғары, ал ауылдық жерлерде айтарлықтай көгалдандыруға қарамастан, NOₓ деңгейі төмен болғандықтан әсер төмен болды. Зерттеушілер ауа сапасын болжауды жақсарту үшін биогендік шығарындылар модульдеріндегі өсімдік жамылғысы туралы деректерді үнемі жаңартып отыруды ұсынады.
Бұдан әрі
Зерттеушілер ауа сапасын болжауды жақсарту үшін өсімдік жамылғысы туралы деректерді үнемі жаңартып отыруды ұсынады. Климаттың өзгеруі экожүйелерді өзгерте берген сайын, бұл шығарындылардың өзгеруі ластануды бақылаудың болашақ шараларымен қалай әрекеттесетіні белгісіз болып қалуда.
1 дереккөз
Пусан ұлттық университетінің зерттеуі: климат өзгерісінен жасыл желектің өсуі Шығыс Азияда ауа ластануын өзгертеді
