MSU ғалымдары аконит пен жәкелдің ферменттерін анықтап, жаңа дәрілер үшін темекіде синтездеді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Мичиган мемлекеттік университеті (MSU) мен Чехия Ғылым академиясының ғалымдары аконит пен жәкелдің атизиний дитерпеноидты алкалоидін өндіретін алты ферментті анықтады. Осыдан кейін олар бұл биосинтетикалық жолды темекі өсімдіктерінде қалпына келтірді; зерттеу нәтижелері 3 тамызда Molecular Plant журналында жарияланды. Өсімдіктердің өздері өте уытты болғанымен, бұл ашылу ауырсынуды басу, безгек және қатерлі ісікке қарсы перспективті сирек молекулаларды тұрақты өндіріп, сынауға мүмкіндік береді.
Ферменттердің ашылуы
15 жылға созылған геном секвенирлеу және мыңдаған гендерді талдау нәтижесінде ғалымдар кәдімгі прекурсорларды күрделі атизинийге айналдыратын алты ферментті анықтады. Жұмыс MSU-дегі Хамбергер зертханасы мен Чехия ҒА Эксперименталды ботаника институтын біріктірді. Қосалқы авторлар Гаррет Миллер (қазір Мичиган-Флинт университетінде) және Лана Мутабджия бұл жаңалық екі ежелгі химиялық отбасы — терпендер мен алкалоидтардың — ғасырлар бойы медицинада қолданылған аса уытты молекулаларға бірігуінің көптен бергі жұмбағын шешкенін атап өтті.
Темекіде синтездеу
Топ Nicotiana benthamiana — темекінің туысы — өсімдігіне алты геннен тұратын кассетаны енгізді, нәтижесінде ол атизинийді анықталатын мөлшерде өндіре бастады. Бұл платформа жабайы өсімдіктерді жинау қажеттілігін жояды және клиникаға дейінгі сынақтар үшін материал береді. Дитерпеноидты алкалоидтарды химиялық синтездеу іс жүзінде мүмкін емес деп саналған; биотехнологиялық тәсіл жаңартылатын көзді ұсынады. Бьёрн Хамбергер темекінің жылыжайда оңай масштабталатын «шасси» рөлін атқаратынын атап өтті.
Медициналық және ауылшаруашылық әлеует
Атизиний қаңқасы жүйкелердің натрий каналдарына әсер ететін молекулалар класына жатады, бұл оны ауырсынуды басатын және аритмияға қарсы препараттарға үміткер етеді. Аконит пен жәкел сығындылары дәстүрлі қытай және еуропалық медицинада ревматизм, қызба және басқа да жағдайларда қолданылған. Зерттеу сонымен қатар безгек паразиттері мен зиянкестерге қарсы ықтимал қолданылуды көрсетеді. Мичиган мемлекеттік университеті ферменттік жолға алдын ала патенттік өтінім берді, ал Хамбергер зертханасы масштабтау үшін өндірістік серіктестер іздеуде.
Бұдан әрі
MSU мен Чехия командасы атизиний туындыларының ісік жасушаларына селективті уыттылығын тексеруді жоспарлап отыр. Алайда, қосылыстардың нейроуыттылығын жойып, олардың емдік қасиеттерін сақтау мүмкіндігі әзірге белгісіз.
1 дереккөз
MSU ғалымдары аконит пен жәкелдің ферменттерін анықтап, жаңа дәрілер үшін темекіде синтездеді
