Зерттеу: жаһандық жылыну салдарынан күріш шығыны модель болжамдарынан екі есе жоғары
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Science Advances журналында жарияланған зерттеуге сәйкес, жаһандық жылыну күріш өнімділігін 1°C жылынуға 8,1%-ға төмендетеді, бұл модельдер болжағаннан (3,8%) екі есе көп. Айырмашылық модельдердің күріштің репродуктивті кезеңдеріндегі экстремалды ыстықтан келетін зиянды ескермеуімен байланысты, ал далалық эксперименттер дәл осы зақымдануды негізгі шығын көзі ретінде көрсетіп отыр.
Бақылаулар мен модельдер арасындағы сәйкессіздік
Зерттеушілер негізгі күріш өсіру аймақтары үшін 214 далалық жылу экспериментінің деректерін жеті өнімділік моделімен салыстырды. Модельдер 1°C жылыну кезінде өнімнің 3,8%-ға төмендейтінін болжаса, нақты бақылаулар 8,1% жоғалтуды көрсетті. Жұмысқа Гельмгольц атындағы экологиялық зерттеулер орталығы мен Потсдам климаттық өзгерістерді зерттеу институты қатысты. Авторлар олардың бағалауы тек температуралық әсерді көрсететінін және күріш өндірісінің толық болжамы емес екенін атап өтті.
Аномальды ыстық және репродуктивті осалдық
Далалық эксперименттерде 30°C-тан жоғары температураның әсері шығындардың басым факторы болды: учаскелердің 70%-дан астамында аномальды ыстық өнімділіктің абсолютті өзгеруінің жартысынан көбіне себеп болды. Керісінше, қазіргі модельдер мұндай экстремалды құбылыстарға әлдеқайда сезімтал емес. Жетекші автор Ивэй Цзянь: 'Көптеген модельдер әлі күнге дейін күріштің репродуктивті кезеңдеріндегі ыстықтан болатын зиянды нашар ескереді. Біздің бақылауларымыз дәл осы уақытта, масақтар мен дәндер қалыптасқан кезде күріш ерекше осал болатынын көрсетеді', – деп атап өтті.
Азиядағы шығындарды қайта бағалау
Түзетілген бағалаулар күтілетін шығындар географиясын айтарлықтай өзгертеді. Пәкістан, Үндістан және Бангладеш үшін залал болжамы 2,1%-дан 6,6%-ға дейін өсті. Таиланд, Филиппин және Мьянма үшін – 3,7%-дан 7,7%-ға дейін. Бұл аймақтар экстремалды ыстыққа жоғары ұшырауымен ерекшеленеді, бұл оларды анықталған зақымдану механизміне ерекше осал етеді.
Бұдан әрі
Нәтижелер климат модельдерін әзірлеушілерді күріштің репродуктивті фазаларындағы жылулық стрессті дәлірек ескеруге итермелеуі мүмкін. Алайда, бұл тұжырымдардың аграрлық саясат пен жаһандық азық-түлік қауіпсіздігін жоспарлауға қаншалықты жылдам әсер ететіні әзірге белгісіз.
1 дереккөз
Зерттеу: жаһандық жылыну салдарынан күріш шығыны модель болжамдарынан екі есе жоғары
