Қара құрдымдардың желдері 300 000 жарық жылына жетеді және ойлағаннан 100 есе қуаттырақ
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Тохоку университеті бастаған зерттеу нәтижесінде аса массивті қара құрдымдардан соғатын желдердің қуаты болжамданғаннан 100 есе күштірек екені және 300 000 жарық жылына дейін жететіні анықталды. XRISM спутнигі арқылы H1821+643 квазарын бақылаған ғалымдар газдың турбулентті ағыны галактикадан тыс алысқа таралатынын байқады. Nature Astronomy журналында хабарланғандай, бұл үдерісте бірнеше миллиард ғаламатжұлдыз энергиясына тең күш пайда болады.
XRISM бақылаулары
Ғалымдар Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан, 3,4 миллиард жарық жылындағы H1821+643 квазарын рентгендік XRISM спутнигі арқылы зерттеді. Темір иондарының эмиссиялық сызықтарын талдау газ қозғалысын дәл анықтауға мүмкіндік берді. Жоғары дәлдіктегі деректер қара құрдым айналасындағы ыстық газдың күшті турбулентті күйде екенін және аналық галактикадан тыс алыс қашықтықтарға тарайтынын көрсетті.
Бұрын-соңды болмаған қуат пен ауқым
Желдер шамамен 300 000 жарық жылына дейін созылады, ал турбуленттік энергия бұрынғы бағалаулардан шамамен 100 есе артық және бірнеше миллиард ғаламатжұлдыз энергиясына тең. Бұл аса массивті қара құрдымдардың газ ағындары мен энергия тасымалының негізгі қозғаушысы екенін және күшті соққы толқындары арқылы кең ғарыштық ортаға әсер ететінін көрсетеді.
Бұдан әрі
XRISM көмегімен жүргізілетін келесі бақылаулар қара құрдымдардың қоршаған ортаға және зат алмасуына қалай әсер ететінін нақтылауы тиіс. Мұндай турбуленттілік басқа галактика шоғырларында да пайда бола ма және ғарыштық ауқымда жұлдыз түзілуіне қалай әсер етеді — әзірге белгісіз.
1 дереккөз
Қара құрдымдардың желдері 300 000 жарық жылына жетеді және ойлағаннан 100 есе қуаттырақ
