Масалар таралымы безгек, денге және чикунгуньяны рекордтық деңгейге жеткізді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Ауру таратушы масалар жаңа аймақтарды жылдам игеріп, безгек, денге және чикунгунья аурулары рекордтық көрсеткіштерге жетті. Өткен жылдың қазан айында жарияланған зерттеу 45 маса түрінің жаңа аумақтарды отарлағанын, оның 12-сі 2000 жылдан бері екенін анықтады. Зерттеушілер бұл үрдісті жаһандық сауда желілерінің кеңеюі мен климат өзгерісіне жатқызады.
Рекордтық аурушаңдық
2024 жылы әлемде безгек жұқтыру жағдайлары шамамен 282 миллионға жетті, бұл 2023 жылғы 273 миллионнан өскен, 610 000 адам қайтыс болды. Денге аурушаңдығы да рекордтық деңгейге жетіп, 14 миллионнан астам тіркелген жағдай және 12 000 өлім тіркелді. Чикунгунья вирустық ауруы қазір 100-ден астам елде таралып, жыл сайын шамамен 14,4 миллион жағдай тіркеледі; жақында Кубада болған індет 46 адамның өмірін қиды. Ұлыбританияның денсаулық сақтау агенттігі саяхатшыларды маса арқылы жұғатын аурулардан қорғануға шақырды, өйткені денге мен чикунгунья тасымалдаушысы Aedes albopictus 2025 жылдың ортасы мен 2026 жылдың басы аралығында Португалия, Франция және Грекияда жаңа аумақтарға таралды.
Масалардың жедел таралуы
Лиссабон университетінің ғалымы Сезар Капинья бастаған талдау 45 түрлі ауру тасымалдаушы масаның жаңа аймақтарға басып кіргенін, оның 12-сі 2000 жылдан бері екенін көрсетті, бұл таралудың күрт жеделдегенін білдіреді. Ең кең таралған Aedes aegypti түрі қазір шамамен 150 елде кездеседі. Пайдаланылған шиналар мен тірі өсімдіктердің жаһандық саудасы жұмыртқа мен личинкалардың таралуына негізгі жол болды, ал ересек масалар автомобиль, пойыз және ұшақ арқылы сапар шегеді. Капинья сауда желілерінің кеңеюі көптеген түрлерге үлкен қашықтықты санаулы сағаттарда еңсеруге мүмкіндік бергенін атап өтті.
Бұдан әрі
Жаһандық денсаулық сақтау ұйымдары қадағалау және векторлармен күрес бағдарламаларын күшейтуде, алайда климаттың жылынуы мен сауданың жаһандануы масалардың таралуын одан әрі күшейтуі мүмкін. Қазіргі шаралардың жаңа интродукциялар қарқынын тежеуге жеткілікті болатыны белгісіз, бұл бұрын зардап шекпеген аймақтарда болашақ індеттерге алаңдаушылық туғызады.
1 дереккөз
Масалар таралымы безгек, денге және чикунгуньяны рекордтық деңгейге жеткізді
