Қазақстан Қашаған бойынша дауды күшейтіп, $5 млрд айыппұл туралы ескертеді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстан North Caspian Operating Company (NCOC) басқарушы директоры Джанкарло Руиуға $5 млрд экологиялық айыппұлды төлемегені үшін әкімшілік және қылмыстық жауапкершілік туралы ескертті. NCOC 20 шілдеге дейін төлемді орындамады, бұл дауды жаңа заңды кезеңге көшірді.
Айыппұл және оның шығу тегі
Дау 2022 жылы Атырау облысының Экология департаменті жүргізген тексеруден кейін басталды, ол NCOC-тің «Болашақ» кешенінде 1,7 млн метрикалық тоннадан астам күкірт жинап, рұқсат етілген 730 000 тонна лимитінен асып кеткенін анықтады. 2023 жылдың басында билік 2,356 трлн теңге (сол кездегі бағам бойынша шамамен $5,4 млрд) айыппұл талап етті. NCOC айыптауларды жоққа шығарып, күкіртпен жұмыс істеу операциялары Қазақстан заңнамасына және рұқсаттарға сәйкес келетінін мәлімдеді.
Сот ісі және эскалация
2025 жылғы тамызда сот процедуралық бұзушылықтарға байланысты бастапқы хабарламаны жойғаннан кейін, билік жаңа хабарлама беріп, істің жалғасуына мүмкіндік берді. Атырау облыстық соты 2026 жылғы 19 маусымда айыппұлды растады және шешім күшіне енді. 14 шілдеде Қазақстан Әділет министрлігі NCOC-ке ерікті төлеу үшін 20 шілдеге дейін мерзім беріп, мәжбүрлеп өндіріп алу туралы ескертті. NCOC айыппұлды мерзімінде төлемеді.
Акционерлердің ұстанымы және тарихы
NCOC акционерлері: Eni, ExxonMobil, Shell, TotalEnergies (әрқайсысы 16,81%), «ҚазМұнайГаз» (16,88%), CNPC (8,33%) және Inpex (7,56%). Bloomberg хабарлаған ішкі құжаттар Eni 2017 жылы күкірт сақтау сыйымдылығының асып кетуі туралы ескерткенін, ал 2020 жылдың соңында NCOC жаңа Экологиялық кодекс айыппұл тәуекелдерін арттыратынын ескерткенін көрсетеді. Eni күкіртті сату үшін көбірек өңдеуді ұсынды, ал басқа акционерлер ұқсас шараларды жоспарламады.
Бұдан әрі
Қазақстан NCOC-ке қатысты мәжбүрлеп өндіріп алуды бастауы мүмкін, активтерді тәркілеу немесе қосымша айыппұлдар салу ықтимал. Консорциум шешімге халықаралық инстанцияларда дау айта ма, әлде келіссөздер арқылы реттеуді іздей ме, белгісіз.
1 дереккөз
Қазақстан Қашаған бойынша дауды күшейтіп, $5 млрд айыппұл туралы ескертеді
