Қазақстан NCOC операторына қылмыстық іс қозғайтынын ескертті
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстан Әділет министрлігі North Caspian Operating Company (NCOC) бас директорына $4,92 млрд экологиялық айыппұлды төлемегені үшін қылмыстық жауапкершілікке тартуы мүмкін. Айыппұл 2023 жылы Қашаған кен орнында күкірт сақтау лимитінен екі есе асып кеткені үшін салынған болатын. Дегенмен, NCOC айыппұлды және оның негізін жоққа шығарып, дауды халықаралық төрелікке жіберді.
Айыппұл және төлем мерзімі
Қазақстан Әділет министрлігі 2023 жылы NCOC компаниясына Қашаған кен орнында рұқсат етілгеннен екі есе көп күкірт сақтағаны үшін 2,3 трлн теңге ($4,92 млрд) айыппұл салды. Министрлік NCOC-ке айыппұлды ерікті түрде төлеу үшін 20 шілдеге дейін мерзім беріп, әйтпесе мәжбүрлеп өндіріп алу шаралары қолданылатынын және қосымша 10% алым алынатынын ескертті. NCOC айыппұлды төлемеді, содан кейін министрлік бас директор Джанкарло Руиуға қылмыстық іс қозғайтынын мәлімдеді.
Халықаралық төрелік
NCOC және оның мердігерлері айыппұлды да, оның негізіндегі айыптауларды да жоққа шығарады. Дау UNCITRAL ережелері бойынша халықаралық төрелік сотында қаралуда. 16 шілдеде төрелік сот Қазақстанға төрелік аяқталғанға дейін консорциумға қатысты мәжбүрлеу шараларын қолдануға тыйым салатын аралық сот бұйрығын шығарды. Қазақстан Әділет министрлігі айыппұлдың заңдылығы ел соттарының шешімдерімен расталғанын мәлімдеді.
Ресурстық ұлтшылдық айыптары
Кейбір халықаралық мұнай компаниялары мен сыншылар Қазақстанды «ресурстық ұлтшылдық» саясаты арқылы мұнай саласын бақылауды күшейтуге ұмтылды деп айыптайды. Астана бұл айыптауларды жоққа шығарады. Қашағанда күн сайын шамамен 430–450 мың баррель мұнай өндіріледі. NCOC акционерлеріне KMG Kashagan, Shell, TotalEnergies, ExxonMobil, CNPC және Inpex кіреді.
Бұдан әрі
UNCITRAL төрелік соты дауды қарауды жалғастырады, ал Қазақстанға түпкілікті шешім шыққанға дейін мәжбүрлеу шараларын қолдануға тыйым салынған. Астананың аралық бұйрыққа шағымдануы немесе төрелікке қарамастан қылмыстық іс қозғау қаупін жүзеге асыруы белгісіз.
1 дереккөз
Қазақстан NCOC операторына қылмыстық іс қозғайтынын ескертті
