Қазақстанның критикалық шикізат экспорты 2025 жылы $16,9 млрдқа жетті

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
2025 жылы Қазақстанның критикалық шикізат (CRM) экспорты $16,9 млрд құрап, елдің жалпы экспортының 21,4%-ын қамтамасыз етті, деп хабарлайды Халықаралық сауда орталығы (ITC). Қытай $7,5 млрд (CRM экспортының 44%) көрсеткішімен ең ірі сатып алушы болып қалды. Жеткізу құрылымында мыс катодтары, кендер және феррохром басым, ал терең өңдеу шектеулі.
Экспорт құрылымы
Мыс катодтары мен катод секциялары CRM экспортында $3,58 млрд көрсеткішімен бірінші орынға ие болды, одан кейін мыс кендері мен концентраттары ($2,85 млрд) және феррохром ($1,65 млрд) тұр, деп хабарлайды ITC деректеріне сілтеме жасаған Tengenomika. Күміс экспорты $740 млн, өңделмеген мырыш — $619 млн, рафинирленген мыс — $518 млн жетті. Өңделмеген алюминий мен алюминий оксиді $517 млн және $427 млн қосса, темір мен болаттан жасалған жалпақ прокат және темір кендері $364 млн және $360 млн құрады.
Нарықтық позициялар
2025 жылы Қазақстанның үлесіне әлемдік CRM саудасының шамамен 0,7–0,8% тиесілі болды, ал жалпы CRM экспорты $16,9 млрд елдің барлық экспорттық кірісінің 21,4%-ын құрады, деп хабарлайды Tengenomika. Қытайдан басқа ірі сатып алушылар Ресей ($2,6 млрд), Түркия ($1,9 млрд), Ұлыбритания ($768 млн), Өзбекстан ($597 млн), Қырғызстан ($464 млн) және Жапония ($432 млн) болды. CRM санатына сирек кездесетін металдар ғана емес, сонымен қатар мыс, алюминий, хром, мырыш, литий және кобальт кіреді.
Өңдеу тапшылығы
Экспорт құрылымы негізінен шикізаттық болып қалуда — кендер, концентраттар және бастапқы металлургия өнімдері, ел ішінде қосылған құн шектеулі, деп атап өтеді Tengenomika. Терең өңдеуді кеңейту — катодты мыс, аккумулятор материалдары, арнайы қорытпалар — экспорттық түсімді арттырып, жұмыс орындарын құруы мүмкін. Inbusiness.kz Қазақстан CRM нарығында позициясын нығайтқанымен, негізгі сатып алушы ретінде Қытайға тәуелді болып қала беретінін атап көрсетеді.