Қазақстан Орталық Азиядағы жинақталған ТШИ-дің 66%-ын $156,4 млрд деңгейінде сақтап қалды
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
БҰҰ-ның Сауда және даму жөніндегі конференциясының (ЮНКТАД) жаһандық инвестициялар туралы баяндамасына сәйкес, 2025 жылы Орталық Азиядағы жинақталған тікелей шетел инвестициялары (ТШИ) көлемі 3,6%-ға өсіп, $235,5 млрд-қа жетті, оның үштен екісі Қазақстанға тиесілі. Қазақстанның ТШИ көлемі $155,1 млрд-тан $156,4 млрд-қа дейін өссе, Өзбекстан жылдық ең жоғары өсімді көрсетіп, $26 млрд-қа жетті. Дегенмен, Қазақстан $861 млн таза шығынды тіркегеніне қарамастан, аймаққа ТШИ ағыны Өзбекстанның арқасында 12,1%-ға өсіп, $4,97 млрд-ты құрады.
Жинақталған ТШИ бойынша үстемдік
Қазақстан 2025 жылы Орталық Азиядағы жинақталған ТШИ-дің жалпы көлемінің 66%-ын $156,4 млрд деңгейінде сақтап қалды, бұл 2024 жылғы $155,1 млрд-тан және 2010 жылғы $82,6 млрд-тан жоғары. Өзбекстан ең жоғары жылдық өсімді көрсетіп, көлемі $20,5 млрд-тан $26 млрд-қа дейін өсті. Аймақтағы жалпы ТШИ көлемі $235,5 млрд-қа жетіп, жылдық есепте 3,6%-ға өсті.
Ағындағы алшақтық
2025 жылы Орталық Азияға ТШИ ағыны 12,1%-ға өсіп, $4,97 млрд-ты құрады, бірақ 2022 жылы тіркелген $9,8 млрд-тан айтарлықтай төмен болды. Өзбекстан $4,4 млрд-қа жуық инвестиция тартып, аймақтық қалпына келуді қамтамасыз етті, ал Қазақстан 2024 жылғы $227 млн таза ағынмен салыстырғанда $861 млн таза шығынды тіркеді. Қырғызстан ағынды екі еседен астамға арттырып, $642 млн-ға жеткізсе, Тәжікстан 70%-ға қысқартып, $86 млн-ға түсірді.
Салалық және жаһандық контекст
Қазақстан мен Өзбекстандағы ресурстық және инфрақұрылымдық жобалар аймақтық инвестицияларда басым болды, ал металдар мен олардың бұйымдары гринфилд жобаларының 45%-ын құрады. Жаһандық деңгейде ТШИ 2025 жылы 6%-ға өсіп, $1,6 трлн-ға жетті, ал АҚШ $277 млрд-пен ең ірі бағыт болды. Жартылай өткізгіштер, жасанды интеллект инфрақұрылымы және жаңартылатын энергия бүкіл әлемде ірі жобаларды ынталандырды.
Бұдан әрі
ЮНКТАД келесі жаһандық инвестициялар туралы баяндамасын 2027 жылғы маусымда жариялауды жоспарлап отыр, ол Қазақстанның таза шығын үрдісін кері қайтара алатынын көрсетеді. Өзбекстанның жаһандық экономикалық тұрақсыздық жағдайында ТШИ-дің жылдам өсуін сақтай алатыны белгісіз.
1 дереккөз
Қазақстан Орталық Азиядағы жинақталған ТШИ-дің 66%-ын $156,4 млрд деңгейінде сақтап қалды
