Эмбриондарды редакциялау этикалық пікірталастар аясында дамып келеді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Кембридж және Колумбия университеттерінің зерттеушілері адам эмбриондарының ДНҚ-сын CRISPR-Cas9-ға қарағанда дәлірек әдіс — базалық редакциялау арқылы сәтті өзгертті. Nature журналында жарияланған зерттеулер адамның ұрық желісін модификациялау техникалық тұрғыдан мүмкін екенін көрсетеді. Дегенмен, ғалымдар әдіс мозаицизм және мақсатсыз әсерлер қаупіне байланысты клиникалық қолдануға әлі қауіпсіз емес екенін ескертеді.
Базалық редакциялаудағы серпіліс
Дәстүрлі CRISPR-Cas9 ДНҚ-да екі тізбекті үзілістер жасайды және «соқыр скальпель» ретінде сипатталады, ол 70-тен астам елде адам эмбриондарында қолдануға тыйым салынған. Жаңа базалық редакциялау әдісі 3 миллиард жұп негіздердің ішінен бір нуклеотидті жоғары дәлдікпен өзгертуге мүмкіндік береді. Кембридж профессоры Кэти Ниакан әдіс хромосомалық бұзылу қаупін азайтатынын, бірақ клиникалық қолдануға әлі қауіпсіз емес екенін мойындады.
Қауіпсіздік тәуекелдері сақталуда
Жоғары жетістік көрсеткіштеріне қарамастан, мозаицизм мәселесі — редакциялаудың барлық жасушаларға біркелкі таралмауы — шешілмеген күйінде қалып отыр. Зерттеушілер кейбір редакцияланған эмбриондарда мақсатты емес гендердің өзгергенін анықтады. Колумбия университетінің доценті Дитрих Эгли зерттеу құнды болғанымен, клиникалық қолдануға жол «өте ұзақ және тәуекелді» екенін атап өтті.
Этикалық және әлеуметтік мәселелер
Жетістіктер «дизайнерлік балалар» және генетикалық жақсарту тек байларға қолжетімді болатын болашақ туралы алаңдаушылықты қайта тудырды. Чикаго университетінің биоэтигі профессор Лори Золот технология тұқым қуалайтын аурулардың алдын алуға бағытталғанымен, терапиядан жақсартуға ауысуы мүмкін екенін ескертті. Пікірталастар «Гаттака» фильмінің антиутопиялық көзқарасымен үндеседі. Ұлыбритания мен АҚШ-тың реттеуші органдары алдағы айларда жаңа нәтижелерді қарастырады деп күтілуде.
Бұдан әрі
Ұлыбритания мен АҚШ-тың реттеуші органдары алдағы айларда жаңа нәтижелерді қарастырады деп күтілуде. Ұрық желісін редакциялау бойынша халықаралық консенсусқа қол жеткізу мүмкін бе, белгісіз, өйткені ғылыми мүмкіндіктер этикалық және құқықтық шеңберлерден озып кетті.
1 дереккөз
Эмбриондарды редакциялау этикалық пікірталастар аясында дамып келеді
