Қазақстан банктері несие шарттарын қатайтады, халықтың 73%-ы қарыз
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстан банктері 2026 жылғы 1 шілдеден бастап несие беру шарттарын қатайтады, тек расталған табыс пен қолданыстағы міндеттемелерді ескере отырып. Бұл Demoscope сауалнамасы бойынша азаматтардың 72,7%-ы несие алған, ал қарыз алушылардың жартысына жуығы айлық табысының жартысынан астамын төлемдерге жұмсайтын кезеңде жүзеге асырылып отыр.
Қарыздың таралуы
Demoscope сауалнамасына сәйкес, 2026 жылғы 10-23 мамырда 1100 респондент арасында жүргізілген зерттеу бойынша, Қазақстан азаматтарының 72,7%-ы несие алған. Шамамен 40%-ы бір несиені, ал 33%-ы бірнеше несиені өтейді. Халықтың 27%-ы ғана қарызсыз. 60 жастан асқандардың 32,8%-ы бір несиеге ие, ал 49,6%-ы қарызсыз, бұл оларды ең аз несиеленген жас тобына айналдырады.
Қаржылық жүктеме
Қарыз алушылардың жартысына жуығы (46,7%) несие төлеуге айлық табысының жартысынан астамын жұмсайды, тағы 24,5%-ы табысының төрттен бірінен жартысына дейін жұмсайды. Тек 20,3%-ы ғана қарызға қызмет көрсетуге табысының төрттен бірінен азын жұмсайды. Несиелер күнделікті шығындарға жиі пайдаланылады: 24,2% – тұрмыстық техникаға, 18,9% – тұрғын үй жөндеуге, 17,4% – жалақыға дейінгі шығындарға. Автокөлік сатып алу (13,7%), қайта қаржыландыру (9,4%) және емделу (8,2%) сирек кездеседі.
Халықтың реакциясы
Жоғары қарыз жүктемесіне қарамастан, респонденттердің 39,1%-ы өзінің қаржылық болашағына толық сенімді, ал 24,2%-ы сенімдірек. 2026 жылғы 1 шілдеден бастап ережелердің қатаңдатылуын сұралғандардың 52,5%-ы қолдайды (31,1% толық, 21,4% ішінара), 37,5%-ы қарсы (23,7% мүлдем, 13,8% ішінара). Ерлер әйелдерге қарағанда реформаға жиі қарсы (26,6% қарсы 18,6%).
Бұдан әрі
Жаңа несие ережелері 2026 жылғы 1 шілдеде күшіне енеді, банктерден табыс пен қолданыстағы міндеттемелерді тексеруді талап етеді. Шарттардың қатаңдауы халықтың жоғары несиеленуі жағдайында тұтыну шығындары мен жалпы экономикаға қалай әсер ететіні белгісіз.
1 дереккөз
Қазақстан банктері несие шарттарын қатайтады, халықтың 73%-ы қарыз
