Жасанды интеллект CRISPR ферменттерін жобалап, гендік редакциялау мүмкіндігін кеңейтті
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Зерттеушілер жасанды интеллектті қолданып, табиғатта кездеспейтін CRISPR ферменттерін жасады. Nature журналында 2026 жылғы 16 шілдеде жарияланған зерттеуге сәйкес, ИИ жобалаған «молекулалық қайшылар» табиғи CRISPR жүйелеріне қолжетімсіз ДНҚ тізбектерін нысанаға ала алады. Бұл тәсіл зерттеулер мен терапия үшін гендік редакциялау мүмкіндіктерін едәуір кеңейтуі мүмкін.
ИИ жасаған ферменттер
Nature журналында 2026 жылғы 16 шілдеде жарияланған зерттеу CRISPR-мен байланысты жаңа ақуыздарды генерациялау үшін терең оқыту моделін қолдануды сипаттайды. ИИ белгілі бір ДНҚ тізбектерін танитын және кесетін ферменттерді жобалады, бұл тізбектер ешбір белгілі табиғи Cas-ақуызының нысанасы емес. Команда адам жасушаларының культураларында бірнеше синтетикалық ферменттердің функционалдығын растады, редакциялау тиімділігі табиғи CRISPR жүйелерімен салыстырылатын деңгейге жетті.
Нысана ауқымының кеңеюі
Табиғи CRISPR жүйелері ДНҚ байланысуы үшін қажетті PAM (protospacer adjacent motif) тізбектерінің қолжетімділігімен шектелген. ИИ жасаған ферменттер PAM-ның кеңірек жиынын, соның ішінде бұрын қолжетімсіз геномдық аймақтардағыларды таниды. Бұл әлеуетті терапиялық нысаналардың санын, әсіресе қатерлі ісік және генетикалық бұзылулар сияқты күрделі ауруларда арттырады.
Бұдан әрі
Зерттеу тобы ИИ жасаған ферменттерді in vivo қолдану үшін одан әрі оңтайландыруды және терапиялық пайдалану үшін жеткізу әдістерін зерттеуді жоспарлап отыр. Регуляторлық органдардың жасанды интеллект көмегімен алынған гендік редакциялау құралдарын қалай бағалайтыны әзірге белгісіз.
2 дереккөз
Жасанды интеллект CRISPR ферменттерін жобалап, гендік редакциялау мүмкіндігін кеңейтті
