Қытай ғалымдары сатиралық журналдар арқылы наразылық білдіруде
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
NoTrue, Silence және Rubbish Communications сияқты сатиралық журналдар қытайлық ғалымдар арасында вирусқа айналды. Бұл журналдар академиялық басылымдарды пародиялап, «жарияла немесе өл» мәдениетіне қарсы наразылық білдіруге мүмкіндік береді. Мыңдаған зерттеушілер әдейі абсурдты мақалалар жіберіп, зерттеулерді бағалау жүйесіне күмән келтіруде.
Сатиралық тренд
NoTrue, Silence және Rubbish Communications деген үш сатиралық журнал қытайлық ғалымдар арасында кең таралды, деп хабарлайды Nature News. Бұл журналдар заңды академиялық басылымдарды пародиялап, жариялау қысымын келеке етеді. Зерттеушілер «Кофе тұтынудың кофе өсімдіктерінің өсуіне әсері» сияқты әдейі абсурдты мақалалар жібереді. Бұл тренд зерттеулерді бағалау жүйесіне көңіл толмаушылықтың «шығару клапаны» ретінде сипатталады.
Түпкі себептер
Құбылыс қытай академиялық ортасындағы «сенім дағдарысынан» туындаған, мұнда жарияланымдар саны сападан жиі басым түседі. Көптеген зерттеушілер мақсатты көрсеткіштерді орындау үшін төмен сапалы журналдарда жариялауға мәжбүр. Қытай Ғылым академиясының 2025 жылғы сауалнамасы жас ғалымдардың 68%-ы жарияланымға байланысты айтарлықтай қысым сезінетінін, ал 42%-ы күмәнді зерттеу тәжірибелеріне қатысы бар әріптестерін білетінін көрсетті. Сатиралық журналдар ғалымдарға тікелей жазадан қорықпай жүйені келеке етуге мүмкіндік береді.
Институттардың реакциясы
Қытай университеттері мен қаржыландырушы ұйымдар бағалау критерийлерін реформалай бастады, жай ғана жарияланымдарды санаудан бас тартуда. 2024 жылы Білім министрлігі 10 жетекші жоғары оқу орнында сандық емес, сапалық зерттеулерді бағалау бойынша пилоттық бағдарлама жариялады. Алайда сатиралық тренд көптеген зерттеушілер өзгерістерді тым баяу деп санайтынын көрсетеді. Кейбір ғалымдар журнал рейтингтерінен бас тартуды қоса алғанда, бағалау жүйесін толық қайта құруға шақырады.
Бұдан әрі
Қытай Білім министрлігі 2026 жылдың қыркүйегіне қарай зерттеулерді бағалау бойынша жаңартылған ұсыныстарды жариялауы күтілуде. Сатиралық тренд реформаларды жеделдететіні немесе өтпелі әуесқойлық ретінде қарастырылатыны әзірге белгісіз.
1 дереккөз
Қытай ғалымдары сатиралық журналдар арқылы наразылық білдіруде
