Қаржы министрлігі тенгенің нығаюы бюджет кірісін 146 млрд теңгеге азайтады дейді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстанның қаржы министрі Мәди Такиев ұлттық валютаның нығаюынан бюджет кірісі 146 млрд теңгеге азайғанын мәлімдеді. 2026 жылдың бірінші тоқсанында тенгенің орташа бағамы 497,7 теңге болды. Дегенмен, мұнай экспортынан түскен кірістер 40,5 млрд теңгеге өсті.
Бюджет кірісіне әсері
Қаржы министрі Мәди Такиевтің айтуынша, тенгенің нығаюы бюджет кірісін 146 млрд теңгеге азайтты. 2026 жылдың бірінші тоқсанында тенгенің орташа бағамы 497,7 теңге болды, ал болжам бойынша 540 теңге болуы керек еді. Бұл валютаның нығаюы республикалық бюджет кірісіне теріс әсер етті, дегенмен мемлекеттік бюджет кірісі 6,4 трлн теңгені құрап, жоспардың 104,3%-ын орындады.
Мұнай экспорттық баждары мен салықтар
Мұнайдың жоғары бағасы экспорттық кедендік баждан бюджетке 40,5 млрд теңге қосымша кіріс әкелді. 2025 жылдың бірінші тоқсанымен салыстырғанда салық түсімдері 20%-ға өсіп, 1 трлн теңгеден астам қосымша кіріс берді. Импортталған тауарларға ҚҚС түсімдері 165 млрд теңгеге өсті, оның ішінде ҚҚС мөлшерлемесінің артуынан 80 млрд теңге. Таяу Шығыстағы қақтығыстардың салдарынан мұнайдың әлемдік нарықтағы құбылмалылығы мұнайдың орташа бағасын 80,6 доллар деңгейінде ұстады. Қазақстан үкіметі валютаның ауытқуының бюджет жоспарлауға әсерін ескеруі қажет.
Теңгенің нығаю себептері
Ұлттық банк теңгенің соңғы уақытта шамамен 9%-ға өсіп, долларына 500 теңге шамасында тұрақтауын дамушы елдердің активтеріне шетелдік инвесторлардың қызығушылығының артуымен түсіндірді. Бұл қызығушылық мұнай бағасының өсуімен ішінара байланысты болып, Қазақстан нарығын тартымды нұсқаға айналдырды.
Бұдан әрі
Келесі кезеңде мұнай бағасының өзгеруі ұлттық кірістерге қалай әсер ететіні белгісіз. Үкімет бюджет жоспарын қайта қарастыруы мүмкін.
2 дереккөз
Қаржы министрлігі тенгенің нығаюы бюджет кірісін 146 млрд теңгеге азайтады дейді
