E-кадгерин кешені эпителий жасушаларына өліп жатқан жасушаларды жұтуға көмектеседі

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Зерттеушілер жасуша адгезиясындағы рөлімен танымал E-кадгерин кешені эпителий жасушаларына көршілес өліп жатқан жасушаларды жұтуға да көмектесетінін анықтады. Nature Communications журналында жарияланған зерттеу данио-рерио балығы мен тышқан эмбриондарының тірі эпителий ұлпаларында жүргізілді. Бұл жаңалық өліп жатқан жасушалардың қалдықтары қабыну реакцияларына ықпал ететін созылмалы қабынуды түсінуге көмектесуі мүмкін.
Негізгі фактілер
- E-кадгерин кешені тері, ішек және тыныс алу жолдары сияқты ұлпаларда эпителий жасушаларын байланыстыратын E-кадгерин мен үш қосымша ақуызды қамтиды.
- Эпителий ұлпасы E-кадгериннен айырылған өліп жатқан жасушаларды қарапайым өліп жатқан жасушалар сияқты тиімді жойды.
- Эпителий жасушалары өліп жатқан жасушалардың бетінде әдетте болатын сигналды тасымалдайтын ақуызсыз май тамшыларын жұтты.
- Тірі бейнелеу эпителий жасушасының төменгі беті өлі жасушалардың айналасында созылатынын, ал жоғарғы беті салыстырмалы түрде өзгеріссіз қалып, ұлпа тосқауылын сақтайтынын көрсетті.
- Зерттеуді ICREA профессоры Верена Рупрехт басқарды, нәтижелер Nature Communications журналында жарияланды.
E-кадгерин кешенінің қызметі
E-кадгерин кешені — E-кадгерин мен үш қосымша ақуызды қамтитын молекулалық жүйе. Бұл ақуыздар теріні, ішекті және тыныс алу жолдарын астарлайтын эпителий жасушаларын байланыстырып, ұлпалардың құрылымдық беріктігін қамтамасыз етеді. Бұл ұлпаларда әрбір жасуша көршілес жасушалардағы E-кадгерин молекулаларымен байланысады.
Жұту механизмі
Верена Рупрехт басқарған топ данио-рерио балығы мен тышқан эмбриондарының тірі эпителий ұлпаларын зерттеді. Олар E-кадгерин кешені өліп жатқан жасуша ұлпамен жанасатын жерде жиналатынын анықтады. Бір тәжірибеде эпителий ұлпасы E-кадгериннен айырылған өліп жатқан жасушаларды қарапайым өліп жатқан жасушалар сияқты тиімді жойды. Басқа тәжірибеде эпителий жасушалары өліп жатқан жасушалардың бетінде әдетте болатын сигналды тасымалдайтын ақуызсыз май тамшыларын жұтты. Тірі бейнелеу эпителий жасушасының төменгі беті өлі жасушаның айналасында созылып, иілетінін, ал жоғарғы беті салыстырмалы түрде өзгеріссіз қалатынын көрсетті.
Тосқауылды сақтау
Эпителий жасушалары тығыз орналасқан тосқауылдар құрайды, олар жеке жасушалар қалдықтарды жою үшін пішінін өзгерткенде де жиі герметикалық болып қалуы керек. Жұтуға дейін, жұту кезінде және одан кейін жүргізілген өлшеулер жоғарғы бет ауданының өте аз өзгергенін көрсетті. Керісінше, төменгі бет жұту процесінде айтарлықтай деформацияға ұшырады. Мұндай дифференциалды мінез-құлық өлі жасушаларды жою кезінде ұлпаның қорғаныс тосқауылын бұзбай сақтауға мүмкіндік береді.