Канада АҚШ басып кіру сценарийін модельдейді, Трамппен қарым-қатынас қайта қаралуда

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Канада премьер-министрі Марк Карни елдің бұрын ойға келмейтін АҚШ басып кіру сценарийіне дайындалып жатқанын мәлімдеп, мұны тәуекелдерді басқару деп атады. New York Times-қа берген сұхбатында ол Дональд Трамп тұсында АҚШ пен Канада қарым-қатынасы қайта қаралып жатқандықтан, барлық мүмкіндікті қарастыруға міндетті екенін айтты. Әскери сарапшылар мен Ақ үй басып кіруді өте екіталай деп санайды, дегенмен қаңтардағы Leger сауалнамасы канадалықтардың 30%-дан астамы мұндай мүмкіндікті жоққа шығармайтынын көрсетті.
Негізгі фактілер
- Премьер-министр Марк Карни New York Times-қа Канада АҚШ басып кіру сценарийіне дайындалғанын айтып, мұны тәуекелдерді басқару деп атады.
- Қаңтардағы Leger сауалнамасы Николас Мадуро Венесуэлада ұсталғаннан кейін канадалықтардың 30%-дан астамы АҚШ басып кіруін ықтимал деп санағанын көрсетті.
- 2025 жылы президент Трамп Канадаға қарсы күш қолдану «өте екіталай» екенін және экономикалық қысымды жалғастыратынын мәлімдеді.
- Ақ үй осы аптада BBC-ге «президент Трамп Канаданың ұлы халқын қорғау үшін бәрінен де көп еңбек етті» деп мәлімдеді.
- Канада Корольдік әуе күштерінің бұрынғы офицері генерал-лейтенант Кристофер Коутс Канада мен АҚШ-тың НАТО және NORAD аясындағы ынтымақтастығын атап өтті.
Карнидің тәуекелдерді басқаруы
Премьер-министр Марк Карни өткен аптада бұрын ойға келмейтін сценарийге — АҚШ басып кіруіне дайындалғанын мойындады. New York Times-қа берген сұхбатында ол Дональд Трамп президенттігі кезінде АҚШ пен Канада қарым-қатынасы қайта қаралып жатқандықтан, барлық мүмкіндікті қарастыруға міндетті екенін айтты. Карни дайындықты «жай ғана тәуекелдерді басқару» деп атап, тәуекелдің төмен, ықтималдықтың өте аз екенін атап өтті. Трамптың жаһандық тарифтері мен Канаданы 51-штат ету туралы жиі қайталайтын тілегі Канаданы АҚШ тарапынан шабуылды модельдеуге мәжбүр етті.
Сарапшылардың басып кіру ықтималдығын бағалауы
BBC сұраған әскери сарапшылар екі елдің қорғаныстағы көптеген ынтымақтастық жолдарын көрсете отырып, басып кіруді екіталай деп санайды. Канада Корольдік әуе күштерінде 34 жыл қызмет еткен бұрынғы әскери генерал-лейтенант Кристофер Коутс Канада мен АҚШ арасындағы соғысты елестетудің өзі қиын екенін айтты. Коутс Канада мен АҚШ НАТО мүшелері екенін, ал альянс мүшелерді шабуыл жағдайында одақтасты қорғауға міндеттейтінін атап өтті. Екі ел сондай-ақ NORAD аясында бірлескен арктикалық қорғаныс миссияларын жүргізеді және барлау деректерімен тұрақты алмасады. Коутс АҚШ-тың Канадаға шабуылы қарулы басып кіруден емес, киберсоғыс сияқты жасырын құралдардан басталады деп есептейді.
Тарихи контекст және қоғамдық алаңдаушылық
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Канада мен АҚШ табиғи одақтастарға айналып, экономикалық, әскери және мәдени тұрғыдан терең интеграцияланды. Канада әскери мұражайының зерттеушісі Тим Форан канадалық бірегейліктің негізгі элементі XVIII және XIX ғасырлардағы АҚШ экспансионизміне қарсы тұру екенін айтты. Форан «Америка Құрама Штаттарынан қорқу Канада деп аталатын саяси жобаның негізінде жатыр» деп атап өтті. Қаңтарда АҚШ Венесуэлада Николас Мадуроны ұстағаннан кейін Leger сауалнамасы канадалықтардың 30%-дан астамы АҚШ басып кіруін ықтимал деп санағанын көрсетті.