Джеймс Уэбб 13 млрд жарық жылы қашықтықтағы галактикалардан ауыр элементтер тапты

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Джеймс Уэбб ғарыш телескопы жарығы Жерге 13 миллиард жылдан астам уақыт бойы жеткен үш галактикадан көміртек, оттегі және кремний тапты. Nature Astronomy журналында жарияланған нәтижелер ерте Ғалам бұрын ойлағаннан таза емес екенін көрсетеді: ауыр элементтер Үлкен жарылыстан кейін 500 миллион жыл өткенде-ақ болған.
Негізгі фактілер
- Джеймс Уэбб ғарыш телескопы жарығы Жерге 13 миллиард жылдан астам уақыт бойы жеткен үш галактиканы бақылады.
- Зерттеу Nature Astronomy журналында жарияланды, оны Тусондағы Аризона университетінен Юнда Чжу басқарды.
- Бақылаулар Ғаламды шамамен 500 миллион жыл жасында көрсетеді, бұл оның қазіргі жасының шамамен 3 пайызын құрайды.
- Спектрлер галактикааралық газда көміртек, оттегі және кремнийдің жұтылу сызықтарын анықтады.
- Өлшеулер үшін JWST инфрақызыл мүмкіндіктерін пайдаланып, шамамен 30 сағат экспозиция қажет болды.
Ерте Ғаламның құрамы
Үлкен жарылыстан көп ұзамай Ғалам тек дерлік сутегі мен аз мөлшердегі гелийден тұрды. Астрономияда қарапайымдылық үшін металдар деп аталатын ауыр элементтер кейінірек алғашқы жұлдыздардың ішіндегі ядролық синтез нәтижесінде пайда болды. Бұл өте массивті жұлдыздар сверхновая ретінде жарылғанда, олар көміртек, оттегі және кремний сияқты жаңадан пайда болған элементтерді қоршаған кеңістікке шашыратты. Галактикалар мен олардың айналасы арасындағы зат алмасудың бұл тұрақты үдерісі бариондық цикл деп аталады.
JWST бақылаулары мен нәтижелері
Бұрын астрономдар негізінен осы ерте дәуірдегі галактикааралық газ айтарлықтай таза және алғашқы күйінде болды деп есептеді. JWST жаңа өлшеулері бұл болжамды қайта қарау қажет екенін көрсетеді. Зерттеушілер үш алыс галактиканы фондық жарық көзі ретінде пайдаланды, олардың жарығы Жерге жол бойында қоршаған газ арқылы өтті. Химиялық элементтер жарықты өзіне тән толқын ұзындықтарында жұтады және шығарады, спектрлерде айқын жұтылу сызықтарын қалдырады. Бұл егжей-тегжейлі өлшеулер тек JWST инфрақызыл мүмкіндіктері мен шамамен 30 сағат экспозиция уақытының арқасында мүмкін болды. Чжу спектрлерді қолмен талдап, көміртек, оттегі және кремнийдің белгілерін анықтады.