Бахчели қор дағдарысы туралы мәлімдеме жасап, РПК шығынын 2,3 трлн доллар деп бағалады

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
ПНД жетекшісі Девлет Бахчели муниципалитеттердегі қорлар мен сыбайлас жемқорлық тергеуіне қатысты жазбаша мәлімдеме жасап, кейбір инвесторлардың тәуекелді қабылдауы өз таңдауы екенін айтты. Ол басты мәселе — қор басқарушыларының айла-шарғы, алаяқтық немесе сенімді теріс пайдалану арқылы қаржы жүйесін тұрақсыздандырғанын анықтау екенін атап өтті. Бахчели сондай-ақ РПК-ның Түркия экономикасына келтірген ең аз шығынын 2,3 триллион доллар деп бағалады.
Негізгі фактілер
- Бахчели президенттің бағалауына сілтеме жасап, РПК-ның Түркия экономикасына келтірген ең аз есептелетін шығыны 2,3 триллион доллар екенін, ал TASAV зерттеуі 1984–2024 жылдар аралығындағы шығынды 2,17 триллион доллар деп бағалайтынын мәлімдеді.
- Бахчели 6 ақпандағы жер сілкіністерінен келген ең аз шығын 110 миллиард доллардан асқанын хабарлады.
- Бахчели Түркияның ұлттық табысы 1,7 триллион долларға, жан басына шаққандағы табыс 18 мың долларға жеткенін айтты.
- Бахчели қор тергеуі ақшасынан айырылған инвесторлармен шектелмейтінін және кейбір инвесторлардың тәуекелді қабылдауы өз еркі екенін мәлімдеді.
- Бахчели басты мәселе — қор басқарушыларының нарықты манипуляциялау, алаяқтық және сенімді теріс пайдалану сияқты заңсыз әрекеттер жасағанын анықтау екенін айтты.
Қор тергеуіне қатысты ұстаным
Бахчели қор тергеуі ақшасынан айырылған инвесторлармен шектелмейтінін және кейбір инвесторлардың тәуекелді қабылдауы өз еркі екенін мәлімдеді. Ол басты мәселе — қор басқарушыларының ақпарат тарату, нарықты манипуляциялау, алаяқтық және сенімді теріс пайдалану сияқты заңсыз әрекеттер арқылы қаржы жүйесі мен экономиканы тұрақсыздандырғанын анықтау екенін айтты. Бахчели қор нарығы тек кіріс іздеген салымшыларға ғана емес, бүкіл экономиканың сенімі мен тұрақтылығына әсер ететінін атап өтті. Ол Халық альянсы елді жаһандық бәсекеге дайындап жатқанда, Түркия сыбайлас жемқорлық пен бұзушылықтар ашылатын тазару үдерісінен өтіп жатқанын айтты.
Келтірілген экономикалық шығындар
Бахчели президенттің бағалауына сілтеме жасап, РПК-ның Түркия экономикасына келтірген ең аз есептелетін шығыны 2,3 триллион доллар екенін, ал TASAV зерттеуі 1984–2024 жылдар аралығындағы шығынды 2,17 триллион доллар деп бағалайтынын мәлімдеді. Ол 6 ақпандағы жер сілкіністерінен келген ең аз шығын 110 миллиард доллардан асқанын хабарлады. Бахчели АҚШ/Израильдің Иранмен соғысы нарықтық интервенциялар, резервтік әсерлер, инфляция, энергия мен отын шығындары, сондай-ақ сыртқы сауда мен туризм тәуекелдері арқылы Түркия экономикасына айтарлықтай шығын келтіргенін айтты. Ол әлемдік мұнай жеткізудегі үзілістер бұрынғы ұқсас күйзелістерден ауқымдырақ болып, инфляцияның нысаналы көрсеткіштерінен ауытқуға әкелгенін айтты.
Экономикалық тұрақтылық туралы мәлімдеме
Бахчели Түркияның ұлттық табысы 1,7 триллион долларға, жан басына шаққандағы табыс 18 мың долларға жеткенін айтты. Ол Түркияда жұмыссыздық деңгейі төмен, экспорттық әлеуеті жоғары, ағымдағы шот тапшылығы тұрақты, сондай-ақ қарызды басқару сенімді және бюджет теңгерімді екенін айтты. Бахчели Түркия пандемиядан бірде-бір азаматын кемсітпей, бүкіл әлем таңдай қағатын жүйемен өткенін айтты. Ол қаржы жүйесі сенімге құрылғанын және азаматтар, әсіресе ұсақ инвесторлар, инвестиция салғанда жүйеге және оның реттеушілеріне сенім білдіретінін айтты.