ДДСҰ: деменциядан қайтыс болғандар саны 2023 жылы 2,1 млн-ға дейін үш есе өсті
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы 2000 жылдан бері әлемде деменциядан қайтыс болғандар саны үш есе өсіп, 2023 жылы 2,1 млн адамға жеткенін хабарлады. Табысы жоғары елдерде деменция өлімнің үшінші басты себебіне айналды. Деректер жұма күні жарияланған ДДСҰ-ның жаңа жаһандық бағалауларында келтірілген.
Негізгі фактілер
- Деменциядан қайтыс болғандар саны 2000 жылдан бері үш есе өсіп, 2023 жылы 2,1 млн адамға жетті.
- Табысы жоғары елдерде деменциядан өлім-жітім төрт есеге жуық өсіп, ауру өлімнің үшінші басты себебіне айналды.
- Деменциядан қайтыс болғандардың 66%-ын әйелдер құрады.
- Жүректің ишемиялық ауруы 2023 жылы 9,5 млн адамның өмірін қиып, әлемдегі өлімнің басты себебі болып қала берді.
- COVID-19 2020 жылдан бері алғаш рет өлімнің он басты себебі тізімінен шығып қалды.
Деменция және психикалық бұзылыстар ауыртпалығы
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының жаңа жаһандық бағалаулары деменциядан қайтыс болғандар саны 2000 жылдан бері үш есе өсіп, 2023 жылы 2,1 млн адамға жеткенін көрсетеді. Табысы жоғары елдерде деменциядан өлім-жітім төрт есеге жуық өсіп, ауру өлімнің үшінші басты себебіне айналды. Деменциядан қайтыс болғандардың 66%-ын әйелдер құрады. Мазасыздық бұзылыстарынан жоғалған салауатты өмір жылдарының саны 2019 жылдан 2023 жылға дейін 45%-ға жуық, ал депрессиялық бұзылыстардан — шамамен 20%-ға өсті. 2023 жылы мазасыздық пен депрессиялық бұзылыстар бірге шамамен 110 млн салауатты өмір жылын жоғалтуға әкелді.
Өлімнің басты себептері
Жүректің ишемиялық ауруы 2023 жылы 9,5 млн адамның өмірін қиып, барлық өлімнің 16%-ын құрап, әлемдегі өлімнің басты себебі болып қала берді. Екінші орынды 6,8 млн өліммен инсульт алды, одан кейін 3,6 млн өліммен өкпенің созылмалы обструктивті ауруы тұр. Төменгі тыныс жолдарының инфекциялары 2023 жылы 2,7 млн өлімге себеп болып, қайтадан ең өлімшіл жұқпалы ауруға айналды. COVID-19 2020 жылдан бері алғаш рет өлімнің он басты себебі тізімінен шығып қалды. Жұқпалы емес аурулардың жалпы өлім құрылымындағы үлесі 2000 жылғы 58%-дан 2023 жылы 74%-ға дейін өсті.
Өмір сүру ұзақтығы және аймақтық үрдістер
Әлемдегі күтілетін өмір сүру ұзақтығы 2023 жылы 73,3 жасқа жетіп, пандемияға дейінгі деңгейге іс жүзінде оралды. Күтілетін салауатты өмір сүру ұзақтығы баяу қалпына келуде: 2023 жылы ол 62,8 жасты құрады, бұл 2019 жылғы көрсеткіштен 0,4 жасқа аз. 2023 жылы әлемде барлығы 61 млн адам қайтыс болды, оның ішінде өлімнің он басты себебі 33 млн жағдайға әкелді. Жүректің ишемиялық ауруы мен инсульттан өлім-жітімнің төмендеуі тек табысы жоғары елдерде тіркелді — тиісінше 18% және 26%. Қант диабетінен қайтыс болғандар саны 2000 жылдан бері екі еседен астам өсіп, 2023 жылы 2 млн адамға жетті.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы