Еуропадағы рекордтық жылу стрессі мен құрғақшылық климаттық экстремумдардың кеңеюін көрсетеді

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
2026 жылдың жазында Еуропаның жартысынан көбі қауіпті жылу стрессін бастан өткерді, бұл өзендер деңгейінің рекордтық төмендеуімен және жаппай егін шығынымен қатар жүрді. Еуропалық одақтың Copernicus климаттық өзгерістер қызметі континенттің 52 пайызы экстремалды жылу стрессіне ұшырағанын, ал тамыз айының соңына қарай құрлықтың 46 пайызы құрғақшылық жағдайында болғанын хабарлады. Ыстық маусымы көктем мен күзге қарай кеңеюде: мамыр мен қыркүйек айларында Еуропаның 40 пайыздан астамында температура 30°C-тан асты.
Негізгі фактілер
- ЕО-ның Copernicus климаттық өзгерістер қызметінің деректері бойынша, 2026 жылдың мамырынан тамызына дейін жылу стрессі Еуропа аумағының рекордтық 52 пайызын қамтыды.
- 1950 жылдан бергі Батыс Еуропадағы ең күшті он ыстық толқынының төртеуі 2026 жылдың мамыр айының соңынан тамыз айының ортасына дейінгі кезеңде болды және олардың барлығы 2003 жылғы ыстық толқынынан қарқындырақ болды.
- Еуропаның 12 ірі өзен жүйесіндегі жалпы ағын көлемі ұзақ мерзімді нормадан шамамен 69 текше километрге төмен болды, бұл ЕО-дағы шамамен екі жылдық қоғамдық сумен жабдықтауға тең.
- Тамыз айының соңына қарай Еуропа құрлығының шамамен 46 пайызы құрғақшылық жағдайында болды, зардап шеккен аумақтың шамамен 40 пайызы экстремалды құрғақшылық ретінде жіктелді.
- Мамыр мен қыркүйек айларында Еуропаның 40 пайыздан астамында температура кемінде 30°C болды, бұл ыстық маусымының кеңеюін көрсетеді.
Жылу стрессінің ауқымы
Copernicus климаттық өзгерістер қызметі жылу стрессі мамырдан тамызға дейінгі кезеңде Еуропа континентінің рекордтық 52 пайызына таралғанын хабарлады. Кейбір жерлерде температураның, ылғалдылықтың, желдің және күн сәулесінің жиынтық әсері сезілетін температураны 100 градус Фаренгейт немесе одан жоғары деңгейге жеткізді. Потсдам климаттық өзгерістерді зерттеу институтының аға ғылыми қызметкері Петер Хоффманн жылу стрессінің жоғары индексі адам ағзасының температураны реттеуін қиындататынын түсіндірді. Өткен жазда Еуропа құрлығының 37 пайызында абсолюттік тәуліктік, айлық немесе маусымдық температура рекордтары тіркелді, олар Англия мен Уэльстің барлық дерлік аумағын, сондай-ақ Франция мен Испаниядан Италия, Швейцария және Австрияға дейінгі аймақтарды қамтыды.
Өзен ағыны және құрғақшылық
12 ірі өзен жүйесінде жалпы ағын көлемі ұзақ мерзімді нормадан шамамен 69 текше километрге төмен болды, бұл Еуропалық одақтағы шамамен екі жылдық қоғамдық сумен жабдықтауға тең. Луара, Сена, Рейн, Гломма, Висла және Дунай өзендері өз сағаларында бақылау тарихындағы ең төменгі жазғы орташа су шығындарын тіркеді. Рона, По, Днестр, Эльба және Днепр өзендерінің ұзын учаскелері де рекордтық төмен ағынды бастан өткерді. Тамыз айының соңына қарай Еуропа құрлығының шамамен 46 пайызы құрғақшылық жағдайында болды, зардап шеккен аумақтың шамамен 40 пайызы экстремалды құрғақшылық ретінде жіктелді.
Ыстық маусымының кеңеюі
Баяндамада ыстық маусымы көктем мен күзге қарай кеңейіп жатқаны туралы қорытынды жасалды. Мамыр мен қыркүйек айларында Еуропаның 40 пайыздан астамында температура 86 градус Фаренгейт (30 градус Цельсий) болды, бұл тарихи тұрғыдан қоңыржай климатымен танымал континент үшін ыстықтың шекті мәні болып табылады. Еуропалық орта мерзімді ауа райы болжамы орталығының климат жөніндегі сарапшысы Саманта Берджесс жаз Еуропаға сумен жабдықтауға, энергетикалық жүйелерге, көлікке, экожүйелерге, ауыл шаруашылығына және адам денсаулығына әсер еткен қабаттасқан экстремалды құбылыстар әкелгенін мәлімдеді. Осы жазда жүргізілген бірнеше жедел климаттық атрибуция зерттеулері антропогендік жылыну барлық экстремалды құбылыстарды күшейтіп, ыстық толқындарын өткенге қарағанда ыстығырақ және ықтималдырақ еткенін көрсетті.