Өзбекстан Термез диалогы арқылы Ауғанстанмен Орталық Азия ынтымақтастығын ілгерілетуде

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Өзбекстан 2026 жылғы 15-17 қыркүйекте Термезде бірлескен өзбек-ауған тоқыма жәрмеңкесін өткізіп, екі елдің ресми тұлғалары мен кәсіпкерлерін жинады. Іс-шара 2026 жылғы маусымдағы Термез диалогының екінші отырысынан кейін өтті, онда саяси диалог, көлік-логистикалық ынтымақтастық, климатқа бейімделу және мәдени-гуманитарлық өзара іс-қимылдың практикалық тетіктері ілгерілетілді. Бішкектегі ШЫҰ саммиті 31 тамыз - 1 қыркүйекте Ауғанстанның өңірдегі өзгеріп келе жатқан рөлін атап өтті, дегенмен АҚШ-тың қатысуы шектеулі болды.
Негізгі фактілер
- 2026 жылғы маусымдағы Термез диалогының екінші отырысы саяси диалог, көлік-логистикалық ынтымақтастық, климатқа бейімделу және мәдени-гуманитарлық өзара іс-қимылдың практикалық тетіктерін ілгерілетті.
- Өзбекстан 2025 жылғы тамызда Орталық Азия елдерінің Ауғанстан бойынша арнайы өкілдерінің алғашқы кеңесін шақырды, онда өңірлік диалогты үйлестіру үшін тұрақты Байланыс тобын құру туралы шешім қабылданды.
- 2026 жылғы 31 тамыз - 1 қыркүйектегі Бішкектегі ШЫҰ саммиті Қытай, Ресей, Үндістан, Иран, Пәкістан, Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Өзбекстан және Беларусь басшыларын жинады.
- Ауғанстанның Тәжікстан, Өзбекстан және Түрікменстанмен шамамен 2329 шақырым ортақ құрлық және су шекарасы бар.
Термез диалогының институттандырылуы
2025 жылғы мамырда тұрақты платформа ретінде іске қосылған Термез диалогы Өзбекстанның Ауғанстанға Орталық және Оңтүстік Азия арасындағы әлеуетті байланыстырушы буын ретіндегі көзқарасының ең жарқын үлгісі болып табылады. Оның 2026 жылғы маусымдағы екінші отырысы саяси диалог, көлік-логистикалық ынтымақтастық, климатқа бейімделу және мәдени-гуманитарлық өзара іс-қимылдың практикалық тетіктеріне көшті. Ауғанстанды тек қауіпсіздік периметрі ретінде қарастырудың орнына, Ташкент ауған мәселесін өңірлік өзара байланыстылықтың кеңірек архитектурасына ендіруге тырысуда. Бұл институттандыру 2025 жылғы тамызда Өзбекстан Орталық Азия елдерінің Ауғанстан бойынша арнайы өкілдерінің алғашқы кеңесін шақырған кезде ерекше орталықазиялық форматқа ие бола бастады. Бұл кеңесте ауған мәселесі бойынша өңірлік диалогты үйлестіру үшін тұрақты Байланыс тобын құру туралы шешім қабылданды.
Өңірлік өзара іс-қимыл тетіктері
Өзбек және ауған ресми тұлғалары мен кәсіпкерлері 2026 жылғы 15-17 қыркүйекте өткен бірлескен өзбек-ауған тоқыма жәрмеңкесі кезінде Термездегі «Айритом» еркін аймағына барды. Өзбекстан және Орталық Азияның басқа мемлекеттері өзара мүдделі бірқатар салаларда Ауғанстанмен өзара іс-қимылдың әртүрлі тетіктерін әзірлеуде. 2026 жылғы 31 тамыз - 1 қыркүйектегі Бішкектегі ШЫҰ саммиті Ауғанстанның өңірдегі өзгеріп келе жатқан рөлінің көрнекі бейнесін берді. ШЫҰ-ның ауқымды жиыны Қытай, Ресей, Үндістан, Иран, Пәкістан, Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Өзбекстан және Беларусь басшыларын біріктірді. Кеңейтілген «ШЫҰ плюс» отырысына Әзірбайжан, Армения, Египет, Лаос, Моңғолия, Түркия, Того және Вьетнам, сондай-ақ БҰҰ және басқа ұйымдар қосылды.