Аудит: 2027 жылы мемлекеттік қарызға қызмет көрсетуге бюджет кірісінің 41%-ы кетуі мүмкін
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстанның Жоғары аудиторлық палатасы 2027 жылы мемлекеттік қарызды өтеу мен оған қызмет көрсету Ұлттық қордан трансферттерді есептемегенде республикалық бюджет кірістерінің 41%-ынан асуы мүмкін екенін ескертеді. Аудиторлар сондай-ақ бюджеттік жоспарлаудағы жүйелі проблемаларды және 2026 жылға арналған салық түсімдері болжамының 2,1 трлн теңгеге төмендегенін атап өтеді.
Негізгі фактілер
- Жоғары аудиторлық палата 2027 жылы мемлекеттік қарызды өтеу мен оған қызмет көрсету Ұлттық қордан трансферттерді есептемегенде республикалық бюджет кірістерінің 41%-ынан асуы мүмкін екенін болжайды.
- Үкімет тамыз айында 2026 жылға арналған салық түсімдері болжамын 18,9 трлн теңгеден 16,8 трлн теңгеге дейін — 2,1 трлн теңгеге төмендетті.
- Аудиторлар шығыстарды, Ұлттық қордан трансферттерді және мұнайдан тыс тапшылықты қайта қарау ауқымы орта мерзімді жоспарлауға деген сенімді төмендетеді деп санайды.
- Болжамға сәйкес, республикалық бюджет кірістерінің ЖІӨ-дегі үлесі 2027 жылы 10%-дан 2029 жылы 9,5%-ға дейін қысқарады.
Макроболжамдардағы алшақтықтар
Аудиторлар үкімет, Ұлттық банк және халықаралық ұйымдар бағалаулары арасындағы алшақтықтарды атап өтеді. Бұл алшақтықтар ұлттық экономика әлеуетінің асыра бағалануы мүмкін екенін көрсетеді, бұл 2027–2029 жылдарға арналған бюджеттік параметрлердің асыра көрсетілу тәуекелдерін тудырады. Бір бюджеттік жылға арналған бірдей көрсеткіштер әлеуметтік-экономикалық дамудың әртүрлі болжамдарында айтарлықтай өзгеріп отырды. Әсіресе шығыстар, Ұлттық қордан трансферттер және мұнайдан тыс тапшылық қатты түзетілді. ЖАП мұндай қайта қараулардың ауқымы орта мерзімді жоспарлауға деген сенімді төмендетеді деп есептейді.
Кірістер мен Ұлттық қор тәуекелдері
2027 жылға арналған кірістер болжамы 2026 жылғы кірістердің орындалуының төмендетілген бағасы аясында қалыптасады, бұл 2027–2029 жылдардағы кіріс базасының өсу қарқыны туралы түсінікті асыра көрсетеді. Болжамға сәйкес, республикалық бюджет кірістерінің ЖІӨ-дегі үлесі 2027 жылы 10%-дан 2029 жылы 9,5%-ға дейін қысқарады. Экономист Мұрат Темірханов бұл көрсеткіштерді салық реформасының шектеулі әсерімен де байланыстырады. ЖАП шығыстарды мұнайдан тыс тапшылыққа қатаң байламаса, Ұлттық қордың жинақтау функциясы ұзақ мерзімді перспективада елеулі тәуекелдерге ұшырайтынын ескертеді. 2027 жылға арналған шығыстар бюджеттік ережелер рұқсат ететін ең жоғары деңгейде белгіленген, сондықтан экономикалық жағдай нашарлаған жағдайда шығыстарды қосымша ұлғайтуға іс жүзінде мүмкіндік қалмайды.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы