Стэнфордта адам миы органоидтарын тышқандарға трансплантациялау халықаралық қадағалауға шақыруды күшейтті

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Стэнфорд университетінің зерттеушілері ми қыртысы толық дерлік жоқ тышқандарға зертханада өсірілген адам миы органоидтарын трансплантациялап, жануарлардың миымен және жұлынымен жұмыс істейтін байланыстар құруға қол жеткізді. 2026 жылғы 29 қыркүйекте Nature журналында жарияланған зерттеу адам миы жасушаларының жануар ағзасына бүгінгі күнге дейінгі ең ауқымды интеграциясы деп аталуда. Бұл жетістік мұндай жануарлардың адамға ұқсас сана немесе когнитивтік қабілеттерге ие болуы мүмкін бе деген этикалық пікірталасты күшейтті, ал ми органоидтарын зерттеуді халықаралық қадағалау тетігін талқылау қазірдің өзінде жүріп жатыр.
Негізгі фактілер
- K. Kaganovsky және авторларының зерттеуі 2026 жылғы 29 қыркүйекте Nature журналында жарияланды.
- Трансплантацияланған адам миы органоидтары тірі қалып, тышқандардың миымен және жұлынымен жұмыс істейтін байланыстар құрды.
- Тышқандар ми қыртысы толық дерлік болмайтындай етіп өсірілді.
- 2025 жылы Science журналында жарияланған бағдарламалық құжатта ми органоидтарын зерттеуді халықаралық қадағалау тетігін құру ұсынылды.
- Ми органоидтарының этикасы жөніндегі конференция 2025 жылдың соңында Калифорниядағы Асиломар конференц-орталығында өтті.
Трансплантация зерттеуі
Стэнфорд университетінің зерттеушілері ми қыртысы толық дерлік жоқ тышқандарға зертханада өсірілген адам миы органоидтарын трансплантациялады. Трансплантацияланған тін тірі қалып, тышқандардың миымен және жұлынымен жұмыс істейтін байланыстар құрды. Нәтижелер 2026 жылғы 29 қыркүйекте Nature журналында K. Kaganovsky және әріптестері тарапынан жарияланды. Стэнфордтан нейробиолог және бағаналы жасушалар маманы Серджиу Пашка зерттеудің бас авторларының бірі болды.
Этикалық мәселелер
Зерттеушілер ми органоидтары имплантацияланған жануарлардың адамға ұқсас сана немесе когнитивтік қабілеттер қасиеттеріне ие болуы мүмкін бе деген сұрақ қояды. Зерттеу адам миы жасушаларының жануар ағзасына бүгінгі күнге дейінгі ең ауқымды интеграциясы деп аталуда. Бұл жетістік жүйке жүйесінде церебральды сал ауруы және аутизм спектрі бұзылыстары сияқты жағдайларды зерттеуге мүмкіндік ашады. 2025 жылдың соңында Калифорниядағы Асиломар конференц-орталығында өткен конференция ғалымдарды, этика мамандарын, философтарды, саясаткерлерді, ғылыми коммуникаторларды және ми аурулары бар адамдардың отбасыларын жинады.
Қадағалауды талқылау
Ми органоидтарын зерттеуді халықаралық қадағалау тетігін құруды талқылау белсенді түрде жалғасуда. 2025 жылы Science журналында жарияланған бағдарламалық құжатта осындай тетік құру ұсынылды. Асиломар конференц-орталығы 1975 жылы генетикалық модификация әдістерінің бастапқы кезеңінде қауіпсіздік шаралары мен қадағалау талқыланған ғалымдар мен зерттеу демеушілерінің кездесуімен танымал.