Қазақстан 2027 жылғы бюджетке мұнай бағасының үш сценарийін ұсынды

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстан Ұлттық экономика министрлігі 2027 жылға мұнай бағасының үш сценарийін есептеді, базалық нұсқада баррелі 70 доллар деп алынған. Базалық сценарий бойынша мұнай секторынан Ұлттық қорға 3,78 трлн теңге, ал республикалық бюджетке 1,6 трлн теңге түседі деп бағаланады. Пессимистік сценарийде баррелі 50 доллар, оптимистік сценарийде 85 доллар болжанған.
Негізгі фактілер
- 2027 жылға арналған бюджеттің базалық сценарийінде мұнай бағасы барреліне 70 доллар деп алынған, ол халықаралық қаржы ұйымдарының консенсус-болжамдары негізінде есептелген.
- Пессимистік сценарийде баррелі 50 доллар болғанда мұнай секторынан Ұлттық қорға түсетін түсім 2,9 трлн теңгені, ал республикалық бюджетке 1,26 трлн теңгені құрайды.
- Оптимистік сценарийде баррелі 85 доллар болғанда Ұлттық қорға түсетін түсім 4,57 трлн теңгеге, ал республикалық бюджетке шамамен 2 трлн теңгеге дейін өседі.
- 2026 жылы мұнай секторы ұйымдары Ұлттық қорға шамамен 4,1 трлн теңге, республикалық бюджетке 1,69 трлн теңге аударады деп күтілуде.
- Бұған дейін Ұлттық экономика министрлігі Ұлттық қордағы 100 млрд доллар межесіне жету мерзімі кейінге шегерілуі мүмкін екенін мойындаған.
Бюджеттік жоспарлау сценарийлері
Ұлттық экономика министрлігі 2027 жылғы бюджетке мұнай бағасының үш сценарийін әзірледі: базалық, пессимистік және оптимистік. Баррелі 70 доллар болатын базалық сценарий халықаралық қаржы ұйымдарының консенсус-болжамдарын, құжат жасалған кездегі баға деңгейін, тауар нарықтарындағы құбылмалылықты және жаһандық экономикадағы тәуекелдерді ескере отырып айқындалған. Базалық сценарийде мұнай секторынан Ұлттық қорға түсетін түсім 3,78 трлн теңгеге, ал республикалық бюджетке 1,6 трлн теңгеге бағаланады. Пессимистік сценарийде мұнай бағасы барреліне 50 доллар деп алынған, нәтижесінде Ұлттық қор 2,9 трлн теңге, ал республикалық бюджет 1,26 трлн теңге алады. Оптимистік сценарийде баррелі 85 доллар болжанған, бұл Ұлттық қорға 4,57 трлн теңге, ал республикалық бюджетке шамамен 2 трлн теңге береді.
Кірістерді бөлу ережелері
Мұнай секторы ұйымдарынан түсетін түсімдер негізінен Ұлттық қорға есептеледі, тек шикі мұнайға экспорттық кедендік баж салығы республикалық бюджетке түседі. Мұнай секторы ұйымдарынан Ұлттық қорға түсетін түсім түрлері Бюджет кодексінің 58-бабының 2-тармағында айқындалған. Оларға мұнай секторы ұйымдарынан түсетін тікелей салықтар, оның ішінде корпоративтік табыс салығы, үстеме пайда салығы, пайдалы қазбаларды өндіру салығы, бонустар, өнімді бөлудегі үлес, экспортқа рента салығы және басқалары, сондай-ақ мұнай секторы ұйымдарының операцияларынан түсетін өзге де түсімдер кіреді. Ұлттық қорды қалыптастырудың белгіленген тәртібін ескере отырып, аталған мұнай кірістері толық көлемде, оның ішінде мұнай бағасы жоғары болған кездегі қосымша түсімдер де сол қорға есептеледі.