Дүниежүзілік банк ТМТМ дамуынан Қазақстан ЖІӨ 2,2%-ға өсетінін болжайды
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Дүниежүзілік банк Транскаспий халықаралық көлік бағытын дамыту үшін Қазақстанға шамамен 11,5 млрд доллар инвестиция қажет екенін бағалайды, делінген 28 қыркүйекте жарияланған баяндамада. Дәлізді дамыту қосымша инвестициялар мен реформалар жағдайында ұзақ мерзімді перспективада Қазақстанның ЖІӨ-сін 2,2%-ға, ал жұмыспен қамтуды 3,2%-ға арттыруы мүмкін.
Негізгі фактілер
- Дүниежүзілік банк Транскаспий бағытын дамыту үшін Қазақстанға қажетті инвестицияны шамамен 11,5 млрд доллар деп бағалайды — бұл бүкіл дәлізге қажетті 55 млрд доллардан астам соманың шамамен 21%-ы.
- Дәлізді дамыту ұзақ мерзімді перспективада Қазақстанның ЖІӨ-сін 2,2%-ға, ал жұмыспен қамтуды 3,2%-ға арттыруы мүмкін.
- Дәліздің барлық елдері үшін Дүниежүзілік банк базалық сценарийден 3,3%-ға жоғары ЖІӨ өсімін және жұмыс орындарының 2 млн-ға, яғни 2,9%-ға артуын болжайды.
- Әлеуетті іске асыру үшін 2040 жылға дейін инфрақұрылымға 25 млрд доллардан астам және логистикалық орталықтарға, терминалдарға, жылжымалы құрамға және цифрлық жүйелерге шамамен 30 млрд доллар инвестиция қажет болады.
- Қазақстандағы басым жобалар қатарына Мойынты — Қызылжар және Бақты — Аягөз теміржол желілері, Ақтау портын кеңейту және Алтынкөл — Жетіген желісі жатқызылған; олардың барлығы қазірдің өзінде жүзеге асырылуда.
Инвестициялық қажеттіліктер
Дүниежүзілік банктің 28 қыркүйекте жарияланған баяндамасында Транскаспий халықаралық көлік бағытын дамыту үшін Қазақстанға қажетті инвестиция шамамен 11,5 млрд доллар деп бағаланады. Бұл бағытты тұтастай дамытуға қажетті 55 млрд доллардан астам соманың шамамен 21%-ы. 2040 жылға дейін 25 млрд доллардан астам қаражат тікелей инфрақұрылымға — ең алдымен теміржолдарға, теңіз порттарына және кірме автожолдарға қажет. Тағы шамамен 30 млрд доллар логистикалық орталықтарға, терминалдарға, жылжымалы құрамға, қайта тиеу жабдықтарына және цифрлық жүйелерге ілеспе салымдарға қажет.
Басым жобалар
Қазақстанда Дүниежүзілік банк ең басым жобалар қатарына Мойынты — Қызылжар, Бақты — Аягөз, Дарбаза — Мақтаарал теміржол желілерін, Алматы айналма желісін, Ақтау портын кеңейтуді және Алтынкөл — Жетіген желісін жатқызады. Бұл жобалардың барлығы қазірдің өзінде іске асыру сатысында. Бағыттың қазақстандық бөлігіндегі негізгі «тар жерлер» теміржол желісінің шығысында шоғырланған, шектеулер елдің орталық және батыс бөліктерінде де сақталуда. Дүниежүзілік банк Ақтау және Құрық порттарын кеңейту қажеттігін бөлек атап көрсетеді. Алдағы 10–15 жылда жүктеме, банктің болжамы бойынша, батысқа қарай ығысады және басым жобалардың бірі Бейнеу — Ақтау желісі болуы мүмкін.
Дәліздің бәсекеге қабілеттілігі
Орта дәліз жаппай жүктерді — астық, тыңайтқыштар, құрылыс материалдары мен шикізатты тасымалдауда ең бәсекеге қабілетті, деп атап өтті Дүниежүзілік банк Forbes Kazakhstan-қа берген түсініктемесінде. Негізгі мәселе контейнерлік тасымалдарда қалып отыр: өткізу қабілетін арттыру жеткіліксіз, балама бағыттармен салыстырғанда құны мен жеткізу мерзімін төмендету және сенімділікті арттыру қажет. Базалық көрсеткіш ретінде Дүниежүзілік банк Каспий теңізін тікелей кесіп өтетін жүк көлемін алады. 2023 жылы ол шамамен 8,8 млн тоннаны құрады, оның шамамен 3,5 млн тоннасы мұнайдан тыс жүктерге тиесілі болды. Барлық көлемнің шамамен 67%-ы қазақстандық каспий порттары арқылы тасымалданды.
6 дереккөз
Уақыт · артта қалуы