БҰҰ баяндамасы: 2025 жылы 10–19 жас аралығындағы 12,3 миллион қыз ана атанды
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
БҰҰ Адам құқықтары жөніндегі Жоғарғы комиссары басқармасының баяндамасында 2025 жылы 10 мен 19 жас аралығындағы 12,3 миллион қыз босанғаны, олардың көпшілігі табысы төмен және орташа елдерде екені айтылады. Авторлар жасөспірімдер жүктілігінің алдын алуға болатынын, бірақ ол қыздардың денсаулығы мен өміріне елеулі қауіп болып қала беретінін атап көрсетеді. Олар кешенді жыныстық білім беруге және балалар некесін жоятын заңдарға шақырады.
Негізгі фактілер
- БҰҰ Адам құқықтары жөніндегі Жоғарғы комиссары басқармасының хабарлауынша, 2025 жылы 10 мен 19 жас аралығындағы 12,3 миллион қыз босанған.
- Табысы төмен және орташа елдерде жыл сайын шамамен 21 миллион жасөспірім қыз жүкті болады.
- Кедей елдердегі 15–19 жас аралығындағы жасөспірімдердің шамамен 43 пайызы контрацепцияның заманауи әдістеріне қол жеткізе алмайды.
- Баяндамада тиімді құралдар аталған: балалар некесін жоятын заңдар, медициналық көмекке құпия қол жеткізу, контрацепцияны субсидиялау және абортты қылмыс деп танудан бас тарту.
Баяндама деректері
БҰҰ Адам құқықтары жөніндегі Жоғарғы комиссары басқармасы әлемдегі жасөспірімдер жүктілігі туралы баяндама жариялады. 2025 жылы 10 мен 19 жас аралығындағы 12,3 миллион қыз ана атанды, олардың көпшілігі табысы төмен және орташа елдерде. Баяндамада мұндай жүктіліктердің көбі жоспарланбағаны және денсаулыққа елеулі қауіп төндіргені, соның ішінде ересек әйелдермен салыстырғанда алдын алуға болатын ана өлімінің жоғары деңгейі атап өтіледі. Мәселенің нақты ауқымы, бәлкім, одан да кең: көптеген жүктіліктер стигма, қорқыныш және есеп жүйелерінің жетілмегендігі салдарынан тіркелмей қалады.
Алдын алу шаралары
Баяндама авторлары жасөспірімдер жүктілігінің алдын алуға болатынын және соңғы жиырма жылда көптеген елдер оның таралуын төмендету үшін қадамдар жасағанын атап көрсетеді. Тиімді құралдар ретінде балалар некесін жоятын, үшінші тұлғалардың келісімінсіз медициналық көмекке құпия қол жеткізуді кепілдендіретін, контрацепцияны субсидиялайтын және аборт пен жасы жақын адамдардың ерікті қарым-қатынасын қылмыс деп танудан бас тартатын заңдар аталған. Авторлар сондай-ақ көптеген елдерде кешенді жыныстық білім беруге шабуылдардың өсіп жатқанын атап өтеді, дегенмен мұндай білім жыныстық белсенділіктің басталуын кешіктіріп, репродуктивті денсаулық туралы білімді жақсартатыны туралы деректер бар. Баяндамада мемлекеттер адам құқықтарына негізделген кешенді тәсіл, саяси ерік, жеткілікті қаржыландыру және жасөспірімдердің қатысуы арқылы жасөспірімдер жүктілігінің алдын ала алады деген қорытынды жасалады.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы