Гоби шөліндегі жаңа олжа сүтқоректілер эволюциясы туралы 40 жылдық түсінікті өзгертті
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Моңғолияның Гоби шөлінен табылған ерекше толық қазба қалдығы ғалымдарды желестидтер деп аталатын жойылып кеткен сүтқоректілер тобы туралы 40 жылға жуық уақыт бойы қалыптасқан түсінікті қайта қарауға мәжбүр етті. Nature журналында сипатталған Tamirkhan balcarceli жаңа түрі желестидтердің бұрын ойлағандай плацентарлы сүтқоректілердің жақын туыстары болмағанын көрсетеді. Бұл жаңалық плацентарлы сүтқоректілер бор дәуірінің соңына дейін пайда болды деген молекулалық сағат үлгілеріне күмән келтіреді.
Негізгі фактілер
- Tamirkhan balcarceli жаңа түрі Гоби шөлінің шығыс бөлігінен табылды және бүгінгі күнге дейін табылған желестидтердің ең толық үлгісі болып табылады.
- Қазба қалдығын 2004 жылы сол кезде аспирант болған Андрес Джалломбардо мұражай ұйымдастырған экспедиция барысында тапты.
- Зерттеу Nature журналында Америка табиғи тарих мұражайы, Стоуни-Брук университеті, Аризона университеті және Аркадия университетінің ғалымдары тарапынан жарияланды.
- Желестидтер палеонтологтарға 40 жылға жуық уақыттан бері белгілі, бірақ табылғандардың көпшілігі оқшауланған тістер немесе толық емес қалдықтардан тұрды.
- Жаңа қазба қалдығы желестидтердің ерте сүтқоректілердің мүлдем басқа тармағына жататынын көрсетіп, негізінен қазба тістерге негізделген түсіндірмені жоққа шығарады.
Қазба қалдығының табылуы
Tamirkhan balcarceli жаңа түрі Гоби шөлінің шығыс бөлігінен табылды және бүгінгі күнге дейін табылған желестидтердің ең толық үлгісі болып табылады. Андрес Джалломбардо үлгіні аспирант кезінде, 2004 жылы мұражай ұйымдастырған экспедиция барысында тапты. Зерттеу Nature журналында Америка табиғи тарих мұражайы, Стоуни-Брук университеті, Аризона университеті және Аркадия университетінің ғалымдары тарапынан жарияланды. Джалломбардо бұл олжаны «бүкіл мансабындағы ең үлкен қуаныш» деп атады және Гоби шөлі ғылымды өзгертуді жалғастырып жатқанын атап өтті.
Анатомиялық дәлелдер
Tamirkhan желестидтерге тән аласа дөңгелек тістерге ие, бірақ сонымен қатар ұзын, үнемі өсіп отыратын күрек тістері және жертесерге ұқсас ұсақ жәндікқоректі сүтқоректілер тобы — заламбдалестоидтарда байқалатын бірнеше ерекше бас сүйек белгілері бар. Оның аяқ-қолдары тағы бір маңызды анықтама береді, дегенмен дереккөз аяқ-қолдардың нақты ерекшеліктерін келтірмейді. Толық дерлік қаңқа ғалымдарға осы жұмбақ топ өкілдерінің шын мәнінде қандай болғанын көруге мүмкіндік береді. Желестидтердің тістері мен заламбдалестоидтардың бас сүйек белгілерінің үйлесімі бұрын ойлағаннан өзгеше эволюциялық орнын көрсетеді.
Ғылыми пікірталас
Ондаған жылдар бойы көптеген ғалымдар желестидтерді қазіргі плацентарлы сүтқоректілермен тығыз байланысты деп есептеді, бұл негізінен қазба тістерге негізделген болатын. Олардың тістері бор дәуіріндегі көптеген сүтқоректілерде кездесетін жәндіктерді жеуге арналған өткір тістермен салыстырғанда өсімдіктерді жеуге ерекше бейімделген болатын. Бұл ерекшеліктер кейбір палеонтологтарды желестидтер тұяқты сүтқоректілердің белгісіз тобы болуы мүмкін деген болжамға әкелді. Ғалымдар сондай-ақ олардың бор дәуірінде өмір сүрген плацентарлы сүтқоректілер болуы мүмкін бе, яғни бүгінде адамдар мен қазіргі тірі сүтқоректілер түрлерінің көпшілігін қамтитын кең топтың бөлігі ме, әлде ұқсас сипаттарды тәуелсіз дамытқан бөлек тармақ па деген мәселеде таласты. Молекулалық сағат зерттеулері плацентарлы сүтқоректілер бор дәуірінің соңынан әлдеқайда бұрын пайда болуы мүмкін деген мүмкіндікті қолдады, бірақ жаңа қазба қалдығы басқа бағытты көрсететін физикалық дәлелдер береді.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы