Иран билігі босатылған саяси тұтқындардың тәркіленген мүлкін қайтармайды

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Иран билігі сот ұйғарымдарын елемей, босатылған саяси тұтқындардың тәркіленген мүлкін қайтармай отыр. Белсенділер бұл тәжірибе мемлекеттік қызметте жұмыс істеуге тыйым салынған бұрынғы тұтқындарды жазалайды деп мәлімдейді. АҚШ-пен жеті айға жуық соғыс Ирандағы экономикалық дағдарысты тереңдетіп, қаржылық қиындық көрген адамдарды одан сайын осал етті.
Негізгі фактілер
- Ақпан айында Эвин түрмесінен босатылған Саназ Йекта полиция 2025 жылы қамауға алынғаннан кейінгі тінту кезінде оның алтын және күміс әшекейлері мен смарт-сағатын тәркілегенін хабарлады.
- Мұғалім әрі кәсіподақ белсендісі Мохаммад Хабиби полиция 2022 жылы қамауға алу кезінде оның екі ұялы телефонын, ноутбугін және кітаптарын тәркілегенін, олар әлі күнге дейін қайтарылмағанын мәлімдеді.
- Құқық қорғаушы Мехди Махмудиан билік оның ұялы телефондарын қоса алғанда жеке заттарын қамауға алынып, босатылғаннан кейін сегіз айдан астам уақыт бойы қайтарудан бас тартып отырғанын хабарлады.
- Йекта жоғарғы көсемді қорлағаны үшін бес жылға сотталған, бірақ денсаулығына байланысты мерзімінен бұрын босатылған.
Тәркіленген мүлік
Тегерандағы еврей қауымынан шыққан 46 жастағы белсенді Саназ Йекта полиция 2025 жылы қамауға алынғаннан кейін оның пәтерінде тінту жүргізіп, алтын және күміс әшекейлерін, смарт-сағатын және басқа да құнды заттарын тәркілегенін айтты. Ақпан айында Эвин түрмесінен босатылғанына қарамастан, билік оның мүлкін ұстап отыр және оны қайтару туралы сот ұйғарымын елемейді. Мұғалім әрі кәсіподақ белсендісі Мохаммад Хабиби полиция 2022 жылы қамауға алу кезінде оның екі ұялы телефонын, ноутбугін және кітаптарын тәркілегенін, заттар әлі күнге дейін қайтарылмағанын хабарлады. Танымал құқық қорғаушы әрі бұрынғы саяси тұтқын Мехди Махмудиан билік оның ұялы телефондарын қоса алғанда жеке заттарын қамауға алынып, кейін босатылғаннан соң сегіз айдан астам уақыт бойы қайтарудан бас тартып отырғанын мәлімдеді.
Белсенділердің реакциясы
Белсенділер билік саяси тұтқын деп есептелетін адамдардың мүлкін жүйелі түрде қайтарудан бас тартады және бұл тәжірибе бұрынғы тұтқындарды босатылғаннан кейін де жазалауға арналған деп мәлімдейді. Хабиби X желісінде: «Олар мұны тәркілеу деп атайды; шын мәнінде бұл тонау», — деп жазды. Махмудиан 16 қыркүйекте X желісінде: «Ислам Республикасында сот ұйғарымы қағаздан басқа ештеңе емес сияқты. Демек, меншік құқығы күш құрылымы бөтен мүлікке көз тіккенге дейін ғана құрметтеледі», — деп жазды. Ол: «Күш құрылымы адамдардың мүлкін тәркілеп, оны қайтару туралы сот ұйғарымын елемегенде, тәркілеу — бөтен активтерді иемденудің сыпайы атауы ғана», — деп қосты.
Экономикалық қиындықтар
Бұрынғы саяси тұтқындар үшін мүліктен айырылу ауыр соққы болуы мүмкін, әсіресе олардың көпшілігіне мемлекеттік лауазымдарда жұмыс істеуге іс жүзінде тыйым салынғанын ескерсек. АҚШ-пен жеті айға жуық соғыс Ирандағы экономикалық дағдарысты тереңдетіп, қаржылық қиындық көріп жүрген адамдарды одан сайын осал етті. Йекта: «Күш құрылымдарына саяси тұтқынның алтыны не үшін керек? Саяси тұтқындар бостандыққа шыққанда, олардың қаржылық қажеттіліктері болады және жұмыс табу қиын», — деді.