Қазақстан Ұлттық қордан инфрақұрылымдық жобаларға қаражат алуды қайта бастайды

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстан үкіметі Ұлттық қордан нысаналы алуды қайта бастап, бұрынғы бас тарту саясатын жояды. Қаражат ауруханалар, газ тасымалдау жүйесі және қорғаныс нысандарын қоса алғанда, ірі құрылыс жобаларына бағытталады. Бұл жыл сайынғы алуды 2,7 трлн теңгеге дейін қысқарту жоспарларына қарамастан жүзеге асып отыр.
Негізгі фактілер
- Үкімет 2027 жылы Ұлттық қордан қосымша 2 трлн теңге ($4,5 млрд) алуды жоспарлап отыр.
- Ұлттық қордан алу 2024 жылы 5,6 трлн теңгеге ($12,5 млрд) жетіп, ең жоғары деңгейге көтерілді.
- Президент Қасым-Жомарт Тоқаев тамыз айының соңында Қазақстанды үлкен құрылыс алаңына айналдыру үшін Ұлттық қорды пайдалану қажеттігін мәлімдеді.
- Ұлттық экономика министрлігі қаражат ауруханаларға, емханаларға, газ тасымалдау жүйесіне, жылу және электр энергетикасына, көлікке, қорғанысқа және құқықтық тәртіпке бағытталатынын хабарлады.
Саясаттың өзгеруі
Қазақстан үкіметі Ұлттық қордан нысаналы алуды қайта бастап, қордың сарқылуын болдырмау үшін бұрынғы бас тарту саясатын жояды. Бір жыл бұрын билік қордан алуға үш жылдық мораторий жариялаған еді. Тамыз айының соңында президент Тоқаев елге көптеген міндеттерді орындау қажеттігін және бүкіл Қазақстанды үлкен құрылыс алаңына айналдыру керектігін мәлімдеді. Ол бұл үшін Қазақстан Ұлттық қорды қайта пайдалануы тиіс екенін айтты.
Қаражатты бөлу
Ұлттық экономика министрлігі Vlast-қа Ұлттық қор тек болашаққа арналған «қауіпсіздік жастығы» ретінде ғана қарастырылмағанын хабарлады. Министрлік қаражат ауруханалар мен емханаларды салуға және жаңғыртуға, сондай-ақ газ тасымалдау жүйесін, жылу және электр энергетикасын және көлік инфрақұрылымын дамытуға бағытталатынын мәлімдеді. Сондай-ақ олар қорғаныс нысандары мен құқықтық тәртіпке бөлінеді. Үкімет келесі жылы Ұлттық қордан қосымша 2 трлн теңге ($4,5 млрд), ал 2028 және 2029 жылдары 1,5 трлн теңгеге дейін ($3,4 млрд) алуды жоспарлап отыр.
Экономикалық алаңдаушылықтар
Vlast сұхбат алған экономистер бұл шешімді мәжбүрлі шара деп атайды, өйткені балама қаржыландыру көздері таусылған. Олар қаражат тек инфрақұрылымға ғана емес, басқа мақсаттарға да бағытталуы мүмкін деп алаңдайды, ал оның жұмсалу ашықтығы шетелдік қарыздарға қарағанда төмен болады. Ең бастысы, бұл шешім мемлекеттік бюджеттің мұнай сатуға тәуелділігін күшейтеді, бұл үкіметтің жарияланған мақсаттарына тікелей қайшы келеді. Пандемия басталғаннан бері үкімет қордан жыл сайын шамамен 5 трлн теңге ($11,2 млрд) бөліп келді.