160 млн жыл бұрынғы ақуыздар тұрақты бактерияларға қарсы перспективалы

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Орегон университетінің биологтары 160 млн жылға дейінгі сүтқоректілердің жойылып кеткен ата-бабаларының микробқа қарсы пептидтерін қалпына келтірді. Зертханалық сынақтар кейбір қайта тірілген пептидтердің антибиотикке төзімді бактерияларға қарсы қазіргі аналогтардан тиімдірек екенін көрсетті. PLOS Biology журналында 25 тамызда жарияланған нәтижелер ежелгі қорғаныс механизмдерінің жаңа емдеу әдістерін жасау әлеуетін көрсетеді.
Негізгі фактілер
- Зерттеушілер 160 млн жылға дейінгі сүтқоректілердің жойылып кеткен ата-бабаларының микробқа қарсы пептидтерін қалпына келтірді.
- Кейбір қайта тірілген пептидтер зертханалық сынақтарда антибиотикке төзімді бактерияларға қарсы қазіргі аналогтардан асып түсті.
- Зерттеу PLOS Biology журналында 25 тамызда жарияланды.
- Зерттеудің орталық ақуызы лактоферрин шамамен 160 млн жыл бұрын, юра кезеңінің соңында пайда болды.
- Лактоферрин емшек сүтінде, көз жасында, сілекейде, мұрын шырышында және ішек шырышында кездеседі, бірақ қанда болмайды.
Ежелгі микробқа қарсы қорғаныс
Шамамен 160 млн жыл бұрын, юра кезеңінің соңында барлық плацентарлы сүтқоректілердің ортақ ата-бабасы пайда болды. Шамамен сол уақытта зерттеудің орталығында тұрған ақуыз — лактоферрин пайда болды. Лактоферрин — қаннан басқа ағзаның барлық дерлік сұйықтықтарында, соның ішінде емшек сүтінде, көз жасында, сілекейде, мұрын шырышында және ішек шырышында кездесетін иммундық ақуыз. Оның негізгі міндеттерінің бірі — темірді патогендерден алыс ұстау, бұл элементті берік байланыстырып, микробтардың оған қол жеткізуін қиындату. Лактоферрин сонымен қатар бактериялардың мембраналарын зақымдай алатын, жасушаларды жарып жіберетін тесіктер жасайтын микробқа қарсы пептидті қамтиды.
Эволюциялық қайта құру
Лактоферриннің жақын туыстары бактерияларды өлтіру қабілетіне ие емес, бұл қасиеттің сүтқоректілер эволюциясы барысында лактоферрин пайда болғаннан кейін ғана пайда болғанын көрсетеді. Бұл қабілеттің қашан дамығанын және уақыт өте қалай өзгергенін анықтау үшін команда лактоферриннің эволюциялық тарихын зерттеп, оның жойылып кеткен ата-бабаларына тиесілі нұсқаларын қайта құрды. Зертханалық эксперименттер жойылып кеткен ата-бабалардың кейбір қайта құрылған пептидтері қазіргі түрлерде кездесетін кейбір нұсқаларға қарағанда дәріге төзімді бактерияларға қарсы тиімдірек екенін көрсетті. Зерттеудің аға авторы және Орегон университетінің өнер және ғылым колледжінің эволюциялық биологы Мэтт Барбер бұл бұрыннан жоғалған биологиялық қорғаныс механизмдері зерттеушілерге жұмысын тоқтатқан антибиотиктерді толықтыратын немесе алмастыратын емдеу әдістерін әзірлеу үшін пайдалы бастапқы нүктелер бере алатынын атап өтті.
Терапиялық әлеует
Микробқа қарсы пептидтер — ағзаның бірінші қорғаныс желісінің негізгі бөлігі, деп мәлімдеді мақаланың жетекші авторы және Барбер зертханасының докторанты Титас Сил. Олар патогендердің кең ауқымына әсер ете алады және тиімділігінің арқасында ғалымдар терапиялық қолдану үшін олардың әртүрлі нұсқаларын синтездеуге тырысуда. Барбер команда болашақта қайта тірілген немесе жақсартылған микробқа қарсы пептидтерді терапиялық құрал ретінде қолдануға болатынын анықтауға мүдделі екенін хабарлады. Қайта тірілген ақуыздар ғалымдарға жаһандық денсаулық сақтаудың күрделі мәселесіне айналған антибиотикке төзімді инфекцияларды емдеу үшін жаңа идеялар бере алады.