Деменция — ми қалыпты қартаю емес, аурудың салдары, дейді психиатр

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Деменция — жүйке жасушалары мен миды біртіндеп бұзатын аурулардан туындайтын синдром, қартаюдың сөзсіз бөлігі емес. 15 жылдық тәжірибесі бар психиатр Наталья Соколова Альцгеймер ауруы жағдайлардың 60–70%-ын құрайтынын түсіндіреді. Ерте белгілерге есте сақтау қабілетінің төмендеуі, бағдардан жаңылу және күнделікті істердегі қиындықтар жатады.
Негізгі фактілер
- Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының бағалауынша, Альцгеймер ауруы деменция жағдайларының шамамен 60–70%-ын құрайды.
- Деменция 65 жастан кейін жиі кездеседі, бірақ жас адамдарда да дамуы мүмкін.
- Ерте симптомдар тек есте сақтау қабілетінің төмендеуінен ғана емес, сөйлеу, бағдарлану, шешім қабылдау немесе күнделікті істерді орындаудағы қиындықтардан да көрінуі мүмкін.
- Ми қан тамырларының зақымдануымен байланысты қан тамырлық деменцияны тамырлардағы өзгерістер арқылы анықтауға болады.
Ерте белгілер
Ерте симптомдар әрқашан айқын есте сақтау қабілетінің төмендеуінен басталмайды. Кейбір адамдарда алдымен сөйлеу, бағдарлану, шешім қабылдау немесе күнделікті істерді орындауда қиындықтар пайда болады. Ықтимал ерте белгілердің қатарында: адам жақында болған оқиғаларды немесе әңгімелерді үнемі ұмытады, заттарын жиі жоғалтады, бір сұрақтарды немесе әңгімелерді қайталайды, күндер мен уақыттан шатаса бастайды. Басқа белгілер — таныс жерлерде адасып қалады, күнделікті тұрмыстық істерде қиындық көреді, шешім қабылдауда қиналады, қажетті сөзді таба алмайды немесе әңгімені қадағалай алмайды. Сондай-ақ көңіл-күй немесе мінез-құлық өзгерістері, қарым-қатынастан және әдеттегі істерден қашқақтау байқалуы мүмкін.
Түрлері мен диагностикасы
Деменция әртүрлі аурулардың нәтижесінде дамиды, сондықтан диагностика мен емдеу тәсілі себебіне байланысты болады. Альцгеймер ауруы — ең кең таралған түрі, одан кейін қан тамырлық деменция, Паркинсон ауруынан кейінгі деменция және Пик ауруы келеді. Осы аурулардың нәтижесінде ми құрылымы өзгереді, мұны МРТ арқылы әр ауруға тән ерекше өзгерістерді анықтау арқылы анықтайды. Ми қан тамырларының зақымдануымен байланысты қан тамырлық деменцияны тамырлардағы өзгерістер арқылы тануға болады.